توضيح آيات
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنا إِنَّا كُنَّا فاعِلِينَ
راغب گفته كه ( السجلّ ) سنگ است كه در آن چيز مىنوشتند پس از آن سجل نام مكتوبات گرديده قوله تعالى
كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ
يعنى نوشتههاى در آن محفوظ ماند . ( پايان ) گويند
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ
يا متعلق است به ( اذكر ) مقدّر يعنى اى محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ياد كن روزى را كه آسمان را در هم پيچيم ، يا ظرف است براى ( لا يحزنهم ) يا ( تتلقّاهم ) در آيه بالا ، يا حال و يا بدل از عامل مقدّر بنا بر اينكه ( توعدون ) در آيه بالا در تقدير ( توعدونه ) باشد .
بنا بر اينكه ( يوم ) بدل باشد معنى چنين مىشود روزى كه ملائكه مؤمنين را ملاقات ميكنند روزى است كه آسمان را در هم پيچيم مانند طومارى براى كتابت يا كتاب كه در آن چيزى نوشته مىشود .
و گويند حفص كه يكى از قراء است ( للكتب ) را به صيغه جمع قرائت نموده يعنى چون پيچيدن طومار براى نوشتن و جار و مجرور در محل نصب است و در معنى ( نطوى السماء طيا مثل طى السجل ) .
خلاصه معنى آيه آنكه ( ما آسمان را درهم پيچيم پس از آنكه گشودهايم و همان طورى كه در اول آن را آفريديم همين طور آن را به اول عود ميدهيم و اين وعدهايست كه ما دادهايم و خود را ملزم نمودهايم و البته ما چنين كنندهايم .
خلاصه وقتى آيات را مثل همين آيه كه منحل گرديدن آسمان را تشبيه مينمايد بپيچيدن طومار براى كتاب ، و نيز در سوره ( كوّرت ) تشبيه مينمايد بعمامه پيچيده شده و در آخر آيه فرموده
كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ
همان طورى كه اول آن را ابداء نموديم همين طور آن را باصل خود برميگردانيم و با