توضيح آيات
قالُوا أَ أَنْتَ فَعَلْتَ هذا بِآلِهَتِنا يا إِبْراهِيمُ
( أ أنت ) استفهام تقريرى است كه در مورد تعجب مىآورند و در اينجا براى اقرار كردن فاعل آمده .
پس از آنكه حضرت ابراهيم عليه السّلام در بتخانه وارد گرديد و بتها را شكست و چنانچه گفتهاند تبر را روى شانه بت بزرگ گذارد و از بتخانه بيرون رفت وقتى كه بتپرستان بازآمدند و چنين حالتى در بتهايشان و معبودانشان يافتند در مقام تحقيق برآمدند كه چه كس نسبت ببتهاى ما چنين ستمى نموده پس از جستجو كسى گفت جوانى است بنام ابراهيم گفتند بايستى او را در جماعت مردم حاضر گردانيد تا او را بشناسند پس از آنكه حضرت ابراهيم ( ع ) را در حضور مردم حاضر نمودند گفتند اى ابراهيم آيا تو نسبت ببتهاى ما چنين عملى نمودهاى .
قالَ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ
ابراهيم ( ع ) در پاسخ به ( بل ) كه براى اضراب و اعراض ميآورند چنين وانمود مىكند كه من نكردم بلكه بت بزرگ چنين كرده از آنها سؤال كنيد اگر آنان سخنگو ميباشند .
( اعتراض )
پيمبران بايستى معصوم باشند و از دروغ گفتن مبرّا ، اگر دروغگويى بر آنان جايز باشد ديگر بگفتههاى آنها اعتمادى نخواهد بود چطور پيمبر اولو العزم مثل حضرت ابراهيم ( ع ) در چند موقع بسخن دروغ تلفّظ نموده : يكى همين جا كه شكستن بتها را نسبت ببت بزرگ آنها ميدهد و خود را تبرئه مينمايد و اين دروغى بود واضح .
دوم - قوله تعالى حكاية از او كه
( إِنِّي سَقِيمٌ )
من مريضم در صورتى كه در آن وقت مرضى نداشت .