توضيح آيات
( بنام ايزد هستىبخش صاحب رحمت عامّ و خاصّ )
اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسابُهُمْ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ
اقتراب بر وزن افتعال و مأخوذ از قرب است ، و اقترب و قرب بيك معنى است مگر اينكه اقترب در نزديكى بليغتر است و شدّت نزديكى را مىرساند و قرب و اقتراب ( به من و الى ) متعدّى ميگردد مثل اينكه گفته مىشود ( قرب يا اقترب زيد من عمرو ) يا ( قرب يا اقترب زيد الى عمرو ) .
و در اينجا مناسب آيه ( الى ) است يعنى مردم بسوى حساب نزديك شدند و او ( وهم ) حاليه است يعنى نزديك شدند و حال آنكه غافلند ، و معلوم است هر آنى كه از عمر بشر ميگذرد به همان مقدار بقيامت و بروز حساب نزديكتر ميگردد مثل مسافر كه در سيرش بهر قدمى به مكان مقصودش نزديكتر مىشود .
مقصود از ناس شايد جنس باشد كه شامل تمام افراد بشر بشود ، و ممكن است خصوص كفار مراد باشد بقرينه آخر آيه
( وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ )
زيرا كه كفار غافلند نه مؤمنين .
سخنان مفسرين در توجيه آيه
اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسابُهُمْ
يعنى وقت حساب آنها در قيامت نزديك شد و اين آيه نظير قوله تعالى است
اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ
يعنى وقت حساب و سؤال از آنها نزديك شد كه آيا در مقابل نعم او شكرگزارى نمودند و آيا اوامر او را امتثال نمودند و از نواهى او اجتناب كردند يا نه ، و وصف قيامت بقرب و نزديكى براى اين است كه قيامت آمدنى است و هر چه آمدنى است نزديك است ، و براى اينكه يكى از شرائط ساعت قيامت مبعوث شدن رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است چنانچه فرموده
( انا و الساعة كهاتين )
و اشاره بانگشت ابهام و وسطى نمود و نيز زمان بسبب آنچه گذشته ، نزديك ميگردد و آنچه مانده كم مىشود پس باقى مانده نسبت