و سخنان سخيف آنها از سحر و كذب و باقى نسبتهاى نارواى آنان صبر كنى و تسبيح و تمجيد نمايى به حمد و ستايش پروردگار خودت .
( بِحَمْدِ رَبِّكَ )
در محلّ نصب و بمعنى حال است يعنى تكليف تو اين است كه صبر كنى در حالى كه حمد كننده پروردگار خود باشى كه تو را موفق گردانيده بر تسبيح نمودن و حمد پروردگار خودت .
مفسرين گفتهاند مقصود از تسبيح نماز است چنانچه در ظاهر هم همين طور مينمايد كه مقصود از قبل از طلوع شمس نماز صبح
( وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ )
نماز مغرب و عشاء
( وَ أَطْرافَ النَّهارِ )
نماز ظهر
( وَ قَبْلَ غُرُوبِها )
نماز عصر است .
( وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ )
يعنى ساعات آن ، و بروايت ابن عباس مقصود كل نماز شب است ، و بقولى
( قَبْلَ غُرُوبِها )
نماز عصر است
( وَ أَطْرافَ النَّهارِ )
نماز ظهر زيرا كه وقت آن زوال است و آن طرف نصف اول و نصف ثانى از روز است ، و بقولى مقصود از
( آناءِ اللَّيْلِ )
نماز عشاء
( وَ أَطْرافَ النَّهارِ )
نماز فجر و مغرب است و تكرار فجر و مغرب اشاره باهميت آن و اختصاص آن است مثل قوله تعالى
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى
و كسى كه حمل كرده بر مطلق تسبيح على الظاهر مقصود مداومت بر تسبيح و تحميد است در تمام اوقات .
لَعَلَّكَ تَرْضى
تو را اعانت نموديم و موفّقت گردانيديم بر تسبيح و تمجيد پروردگارت كه شايد رضا گردى بدرجات بلند و شفاعت امّت . ( طبرسى )
وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَ رِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ أَبْقى
( ازواجا ) اصنافا و اشكالا ، ( ازواجا ) مفعول اول است براى ( لا تمدّن ) و ( به ) بجاى مفعول دوم آن است مثل اينكه گفته مىشود ( متعت فلانا بكذا ) .
در تفسير كاشفى از ابو رافع نقل مىكند كه مهمانى در منزل پيمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم آمد و در خانه چيزى كه براى مهمان آورند حاضر نبود مرا نزد يهودى فرستاد