تا آخر مأمور گرديد هر دو پاى خود را به زمين گذارد .
در بيان معنى ( لتشقى ) راغب چنين گفته شقاوت از حيث اضافه مثل سعادت است و همين طورى كه سعادت در اصل دو قسم است سعادت اخرويه و سعادت دنيويه و سعادت دنيويه سه قسم است : سعادت نفسيه و بدنيه ، و خارجيه ، و چنين است شقاوت ( كه آن نيز سه قسم است ) تا آنجا كه گفته گاهى شقاوت را بجاى تعب مىآورند مثل اينكه گويند ( شقيت فى كذا ) يعنى در فلان امر بتعب و زحمت افتادم و هر شقاوتى تعب است و چنين نيست كه هر تعبى شقاوت باشد پس تعب اعم است از شقاوت . ( پايان ) و شايد مقصود از آيه معنى اعم باشد كه اى رسول گرامى ما قرآن را بر تو نفرستاديم كه خود را بتعب و زحمت اندازى فقط وظيفه تو تبليغ رسالت است و بر تو است ارشاد و بر آنها است قبول و شاهد بر اين توجيه آيات بعد است .
إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى
( الّا ) استثناء منقطع است ، و ( تذكرة ) مصدر ذكر است و ذكر به ياد آمدن بعد از فراموشى است و لام ( لتشقى ) لام علت است و چون در فطرت اوليه انسان حقايق اوليه و معارف الهيه نهفته شده و اقبال به دنيا و اشتغال بمزخرفات و هواهاى نفسانى او را از فطرت اوليهاش منصرف ميگرداند اين است كه محتاج برادع و تذكرى است كه آنچه در باطنش نهفته در مرتبه ظهور و بروز بياورد ، و تذكر كسى را نفع مىبخشد كه حالت خشوع و قبول در وى باشد .
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلى
فرق است بين تنزيل و نزول ، تنزيل فرود آمدن تدريجى است و نزول اعم است ، و در قرآن مجيد هر دو قسمش آمده ، مثل قوله تعالى در وصف قرآن
( وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا )
و مثل
( إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ )
و نظير اين آيات بسيار است خلاصه آيه رسولش را مخاطب ميگرداند كه ما قرآن را فرود نياورديم كه بر تو تعب و زحمت ايجاب نمايد و بمشقت افتى بلكه تذكرى است از جانب