وَ أَقامُوا الصَّلاةَ
اول چيزى كه محك مؤمن و كافر و منافق است نماز است زيرا كه نماز از بالاترين عبادات بشمار ميرود و كفّار از آن كبر و نخوتى كه در نفسشان رسوخ نموده حتّى حاضر نبودند مقابل مبدء و آفريننده خود سر بندگى فرود آورند و حمد و ستايش او را نمايند اين است كه در سوره المرسلات آيه 48 در اوصاف تكذيب كنندگان فرموده
( وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ
وقتى به آنان گفته شود كه در مقابل عظمت حق تعالى ركوع كنيد ركوع نميكنند .
وَ مَنْ تَزَكَّى فَإِنَّما يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ
تزكيه نفس پاك گردانيدن سريره و دل است از غلّ و غشّ امور طبيعى و خاطرات شيطانى و امور نفسانى كه بالاترين آنها كبر و خود پسندى خواهد بود ، ذات متعال در اين آيه از روى رحمت و كرم ببشر تذكّر ميدهد كسى كه در مقام تزكيه نفس خود برآيد و روح و روان خود را از اوصاف نكوهيده حيوانى پاك گرداند نفعش عايد خودش ميگردد زيرا آنچه مانع از سعادت و پيشرفت بشر ميگردد همان صفات رذيله است از كبر و نخوت و حسد و حبّ جاه و مال و باقى صفات نفسانى ، آرى كسى كه دست و پاى خود را بزنجير آرزو و آمال دنيوى بسته گردانيده چگونه تواند در نردبان ترقّى و تعالى پلهاى بالا رود هرگز قدمى بالا نخواهد رفت و در همين عالم پست طبيعى با هم جنسان خود عكوف خواهد نمود حتّى پس از اين عالم نيز با رفقاى دنيوى از شياطين و حيوانات انسان نما در همين عالم پست طبيعت محشور گرديده و معذّب خواهد بود .
وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
بازگشت تمام امور بسوى خدا است زيرا كه او سبحانه هم علّت فاعلى و هم علّت غايى موجودات است حاكم روز جزا هم او است .
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ
الخ هرگز آدم نابينا و آدم بينا مساوى نخواهند بود و نيز هرگز در سايه خنك آرميدن با در حرارت سموم زيستن مساوى نميباشد چگونه ممكن است كسى كه در اثر مجاهده بسيار و كوشش بيشمار قلب خود را مصفّا گردانيده و محل جلوهگاه نور احدى و جاى