چنانچه قاريان قرآن ميدانند در بسيارى از آيات آينده را به صيغه ماضى آورده و گذشته را به صيغه مضارع و در سببش ممكن است گفته شود آنجا كه آينده را به صيغه ماضى آورده مثل بسيارى از اوضاع قيامت نظر بعلم خود او است كه اوضاع قيامت نزد او حاضر است و آنجا كه گذشته را به صيغه مضارع آورده نسبت بفهم ديگران است چون علم بشر علم انفعالى است نه فعلى و از قبل حواس عالم بمحسوسات ميگردند اينست كه پس از حدوث حادثات يوميه عالم ميشوند بحادثات نه قبل از آن .
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ
( ام ) استفهام جمله را منقطع از ما قبلش ميگرداند و بمعنى اضراب است و اعتراض به آنهايى است كه مرتكب گناهان ميگردند و گمان ميكنند در مورد سخط و غضب الهى واقع نميگردند و چنين گمان ميكنند كه توانند بر خدا پيشى گيرند و خدا را از مجازاتشان عاجز گردانند اين گمان آنان غلط است و قضاوت آنها بر ضرر خودشان تمام خواهد گرديد
( هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ )
( يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ
دست ديگرى است روى دستها
مَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
ذات متعال بمحبين و كسانى كه آرزوى لقاء رحمت خدا را در دل خود ميپرورانند مژده ميدهد كه موقع ملاقات خواهد رسيد شايد اشاره به اين باشد كه خود را مهيّا و آماده گردانيد كه وقتى موقع ملاقات رسيد به آنچه اميدوار ميباشيد نائل گرديد قوله تعالى
« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا »
وعده الهى حق است و تخلّف پذير نخواهد بود اكثر مفسرين
« لِقاءَ اللَّهِ »
را حمل نمودهاند بر ملاقات ثواب و آيه را چنين تفسير نمودهاند : آن وقتى كه براى ثواب معين گرديده خواهد آمد و گويا اين دانشمندان جز نعمتهاى جسمانى از رسيدن ببهشت و نعمتهاى آن فضيلت و سعادتى براى بشر قائل نميباشند و اين را ندانستهاند كه شرافت و فضيلت منحصر بنعمتهاى جسمانى نيست سعادت انسان در قرب جوار احديت و ارتباط بمقام روحانيين تحقق پذيرد