در مقام امتنان بر بنى اسرائيل برآمده كه فرعون را غرق نموديم و بنى اسرائيليان را از عذاب فرعون و قبطيان كه آنان را بطور بندهگى و استخدام اسير و خوار گردانيده بودند و پسران آنها را ميكشتند و زنان آنها را به خدمت وادار مينمودند نجات داديم . ( من فرعون ) بدل از عذاب است يعنى بنى اسرائيل را از عذاب فرعون نجات داديم ( إِنَّهُ كانَ عالِياً مِنَ الْمُسْرِفِينَ ) اشاره به اينكه چون فرعون طغيان و كفر و كبر و سركشى را از حد گذرانيد بطورى غرور وى را گرفته بود كه مدعى خدايى گرديد چون از حد خود و اظهار بندهگى پا بالا گذاشت و نيز ببندگان خدا ظلم و تعدى مينمود اين بود كه بغضب خدا گرفتار گرديد و به دريا غرق شد آرى كسى كه از حد خود تجاوز نمايد و زير بار بندگى خدا نرود و ظلم و تعدى را به زير دستان روا دارد بالاخره به عذاب دنيا و شكنجه آخرت مبتلا خواهد گرديد . وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلى عِلْمٍ عَلَى الْعالَمِينَ وَ آتَيْناهُمْ مِنَ الْآياتِ ما فِيهِ بَلؤُا مُبِينٌ ( على علم ) در محل نصب و بمعنى حال است يعنى در حالى كه بنى اسرائيل را فضيلت و برترى داديم بر تمام عالميان لكن وقتى اين آيه را با آيه 106 از سوره آل عمران جمع كنيم كه در باره امت محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم فرمود ( كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ ) « 1 » تا آخر معلوم مىشود امت محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم بهترين امتهاى عالم ميباشند و بنى اسرائيل بهترين امت زمان خودشان بودند نه تمام امتها . و اين فضيلت و شرافت را به بنى اسرائيل داديم براى اينكه ميدانستيم كه آنان لايق آن ميباشند .
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 74
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص٧٤
هامش
( 1 ) يعنى شما امت محمد ( ص ) بهترين امتها مىباشيد از آن امتهايى كه براى مردم آورده شدهاند زيرا كه امر بمعروف و نهى از منكر مىكنيد و به خدا ايمان آوردهايد .