( ترجمه )
بنام ايزد هستى بخش صاحب رحمت عام و خاص
سوگند به اين شهر ( مكّه ) ياد نكنم ،
در حالى كه تو در اين بلد منزل دارى ،
قسم به پدر ( بنى آدم ) و قسم بفرزندان ( صالح او )
كه بتحقيق ما خلق نموديم انسان را در رنج و مشقّت ،
آيا انسان گمان مىكند هرگز احدى بر او ( تنگ نميگيرد ) و توانايى ندارد ،
ميگويد مال بسيارى ( در راه اسلام ) بباد دادم
آيا انسان گمان مىكند كسى او را نمىبيند ،
آيا براى وى قرار نداديم ( دو چشم )
و يك زبان و دو لب ،
و آيا راه نيك و بد را بوى نيازموديم ،
بعقبه تكليف درنيامد
چگونه توانى دانست عقبه چيست ،
آزاد كردن بنده ،
يا طعام دادن در روز سختى و قحطى ،
و نيز يتيم از خويشاوندان خود را احسان كردن ،
يا به فقير خاك نشين ( دستگيرى كردن )
و از آنان باشد كه ايمان آوردهاند و توصيه نمايند ( مردم را ) بصبر و توصيه نمايند باحسان و نيكى كردن به يكديگر ،
اين چنين اشخاص آنها اصحاب يمن و سعادتند و در قيامت نامه اعمالشان را بدست راستشان ميدهند ،
و كسانى كه كافر شدند بآيات ما ( خدا ) آنان كج رفتگانند و نامه اعمالشان بدست چپشان داده مىشود ،
بر آن كافران آتشى سرپوشيده احاطه نموده
( توضيح آيات )
لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ ، وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ
( لا ) در ( لا اقسم ) را بعضى صله گرفتهاند و بعضى گويند تأكيد در قسم است چنانچه عرب براى تأكيد قسم گويد ( لا و اللَّه ما فعلت كذا ) ( هذا ) اسماء اشاره و چون سوره مكّى است اشاره بمكّه است و در وقت نزول آيه شهر مكّه از دو جهت مزيت و برترى از تمام ممالك روى زمين داشت يكى شرافت زمين مكّه و مسجد الحرام كه آن را حرم امن و امان قرار داده و ديگر وطن رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و در آنجا وجود مباركش متولد گرديد و به اين دو