شخصى در رجال نجاشى ، نشانه امامىمذهب بودن وى خواهد بود . اما توثيق از اين شيوه نجاشى استفاده نمىشود .
ج ) توثيق مشايخ و شاگردان جعفر بن بشير . محدث نورى به استناد كلام نجاشى در شرححال جعفر بن بشير ، تمام كسانى را كه او از ايشان نقل حديث كرده و يا آنان از وى حديث نقل كردهاند را ثقه دانسته است . « 1 » زيرا نجاشى در شرححال جعفر بن بشير مىگويد :
او از زاهدان و عابدان و اهل عمل از اصحاب ، و ثقه و معتمد است . او مسجدى در كوفه دارد . . . از ثقات نقل روايت كرده و ثقات هم از وى نقل حديث كردهاند . « 2 »
اما بسيارى بر اين عقيدهاند كه اين تعبير يعنى « روى عن الثقات و رووا عنه » به معنى حصر نيست و چنين دلالتى ندارد كه همه كسانى كه از او نقل حديث كردهاند و تمامى كسانى كه او از ايشان نقل حديث كرده است ، ثقه هستند . بلكه اين مطلب يك امر غالبى است كه نشانه مورد اعتماد بودن وى است .
شاهد اين مطلب آنكه ، روايت كردن شاگردان ثقه يا غيرثقه بهدست وى نبوده و نمىتوانسته باشد . همچنين راويان ضعيف هم از جعفر بن بشير شناسايى شدهاند .
د ) توثيق مشايخ و شاگردان زعفرانى . عبارتى كه دربارهء جعفر بن بشير در رجال نجاشى ثقه آمده بود ، دربارهء محمد بن اسماعيل بن ميمون زعفرانى نيز وارد شده است . « 3 » مطالبى كه دربارهء جعفر بن بشير و مشايخ و شاگردان وى گفته شد ، دربارهء او هم صادق است .
ه ) خاندان ثقات . در رجال نجاشى چند خاندان كوفى بهصورت كلى توثيق شدهاند .
آنها عبارتاند از :
1 . خاندان آل ابى جهم . نجاشى در شرححال دو نفر از اين خاندان ، تمامى ايشان را ستوده است . « 4 » لذا وحيد بهبهانى ( م 1206 ه ) انتساب شخص را به اين خاندان ، نشانه وثاقت
هامش
( 1 ) . خاتمه مستدرك الوسائل ، ج 4 ، ص 464 .
( 2 ) . رجال النجاشى ، ص 119 ، رقم 304 .
( 3 ) . همان ، ص 345 ، رقم 933 .
( 4 ) . همان ، ص 179 ، رقم 472 و ص 418 ، رقم 1118 .