اما شيخ طوسى با وجود معاصرت با نجاشى و نقل قول از وى و زندگى پس از وفات او و اطلاع از وجود كتابى متعلق به او نام نجاشى را در كتاب الفهرست خود نياورده است .
بههرحال وثاقت نجاشى كه مهمترين مسئله در بررسى حال رجالى فرد است ثابت و مسلّم است علامه حلّى در اينباره بعد از بيان نام او مىگويد :
و كان أحمد يكنّى أبا العباس رحمه اللّه ، ثقة معتمد عليه عندى . يعنى : كنيهء أحمد ابو العباس بود . خداوند او را رحمت كند . او از نظر من ثقه و معتمد است .
همانگونه كه در شرح احوال نجاشى در كتاب خود او ديده مىشود علاوه بر كتاب الرجال نوشتن كتب ديگرى نيز به او نسبت داده شده است . از جمله كتاب الجمعه و ما ورد فيه من الاعمال ، كتاب الكوفه و ما فيها من الاثار و الفضائل ، كتاب انساب بنى نصر بن قعين و ايامهم و اشعارهم ، كتاب مختصر الانوار و مواضع النجوم التى سمتها العرب ، كتاب التفسير و . . . .
و ابن داود نجاشى را كثير التصانيف خوانده ، « 1 » و علامه حلّى در خلاصة الأقوال مىگويد : او صاحب كتبى است كه آنها را در كتاب كبير خود برشمردهام « 2 » اما از آنجايى كه كتاب رجالى بزرگ علامه حلى در گذر زمان مفقود شده و از دست رفته است دسترسى ما به اين ليست از كتب نجاشى ممكن نيست . اگرچه بعيد است كه تأليفى غير از همانها كه خود نجاشى ذكر كرده ، وجود داشته باشد .
مشايخ نجاشى زياد و بالغ بر حدود 40 تن هستند .
نجاشى سفرهايى به نجف اشرف « 3 » و كوفه « 4 » و سامرا « 5 » داشته است و از ديگر سفرهاى او اطلاعى در دست نيست .
هامش
( 1 ) . رجال ابن داود ، 1383 ، ص 32 .
( 2 ) . خلاصة الاقوال ، ص 20 .
( 3 ) . رجال النجاشى ، ص 443 ، ش 1196 .
( 4 ) . همان ، ص 119 ، ش 304 ، ترجمه جعفر بن بشير .
( 5 ) . نك : ملاقات وى با قاضى ابى الحسن على بن محمد بن يوسف ، همان ، ش 591 .