گفتار ششم : آشنايى با كتاب رجال النجاشى
يكى از مهمترين كتابهاى رجالى شيعه كه اطلاعات فراوانى را دربرگرفته كتاب فهرست اسماء مصنّفى الشّيعه مشهور به رجال النجاشى است . اين كتاب از زمان تأليف تاكنون مورد اعتماد و عنايت عالمان بوده است . اينك به معرفى كتاب و نويسندهء آن مىپردازيم .
الف ) مؤلف
1 . نام مؤلف . او أحمد بن على بن أحمد بن عباس نجاشى است . برخى كنيهء او را ابو العباس و برخى ديگر ابو الحسين گفتهاند . كنيه ديگر او ابن الكوفى است .
شهرت او به اين كنيه بدان سبب است كه خانوادهء او يكى از خانوادههاى معروف كوفه و از قبيلهء بنى اسد بوده است كه در بغداد سكونت داشته و از اينرو نجاشى به واسطهء تولد در اين خانوادهء معروف كوفى در بغداد ابن الكوفى شهرت يافته است .
2 . تاريخ زندگى مؤلف . او در سال 372 متولد شد « 1 » و در سال 450 « 2 » يعنى 10 سال قبل از وفات شيخ طوسى در مطيرآباد از دنيا رفت .
3 . خاندان مؤلف . پدر او على بن أحمد بن عباس نجاشى از عالمان و محدثين بغداد بهشمار مىآيد . وى از شيخ صدوق در مسافرتى كه به بغداد داشت حديث شنيده و اجازهء نقل كتابها و رواياتش را دريافت كرده است . همچنين پدربزرگ او أحمد بن عباس ، ابو يعقوب نجاشى از عالمان بغداد و محدّثان آن ديار بود . « 3 »
هامش
( 1 ) . خلاصة الأقوال ، ص 72 ، ش 118 .
( 2 ) . در تاريخ وفات مرحوم نجاشى اختلافاتى وجود دارد كه تفصيل آن را در مقاله آيت اللّه العظمى حاج آقا موسوى شبيرى زنجانى با عنوان « ابو العباس نجاشى و عصر وى » ، نشريه نور علم ، ش 11 و 12 ، سال 1364 ش مىتوانيد ببينيد .
( 3 ) . چنانكه در شرححال على بن عبيد اللّه علوى به شمارهء 677 رجال نجاشى آمده است .