زيرنويسهاى فصل هفتم
شرح
( 1 )Frye , Islamic Sources . . . cit . , 222 - 223( 2 ) همانجا .
( 3 ) همان مأخذ : 223 .
( 4 ) بنابر نظر برخى از محققين مبنى بر اين نكته كه شورش عليه امويان همهگير بوده و اين حقيقت كه در ايران و دقيقا در خراسان پاى گرفته و اين نكته كه بيشتر رهبران آن ايرانى بودهاند ، مىتوان احتمالا اين نتيجه را گرفت كه اين در حقيقت شورشى ايرانى عليه اعراب يا بهتر بگوييم شورش مسلمانان غير عرب عليه قدرت مركزى بشمار مىرفته است ( التون دانيل : 208 ) . تأثير و نفوذ مسلمانان خراسانى در امپراتورى جديد تنها در تغييرات ظاهرى و جابهجا كردن يك خليفه با خليفهء ديگر منحصر نمىشده بلكه در تمام زواياى ادارى و سياسى حكومت عباسيان اين تأثير ديده مىشود . پس از مرگ هارون الرشيد ، پسرش محمد امين در بغداد به خلافت مىنشيند اما خراسانيان بار ديگر با نفوذ خود موفق مىشوند مأمون را كه مادرى ايرانى داشته به جاى او خليفه كنند .
( 5 ) براى يك تجزيه و تحليل دقيق دربارهء اوضاع اجتماعى خراسان در نخستين سدههاى اسلامى نك : زرينكوب ، دو قرن سكوت و صفا ، تاريخ ادبيات در ايران .
( 6 ) ابن خردادبه : 41 و 45 .
( 7 ) همان : 43 - 44 و 107 .
( 8 ) قدامة بن جعفر ، الخراج : 63 .