فصل چهارم مرو در دوران اسلامى
1 . تاريخ مختصر شهر در دوران اسلامى
پس از اشغال بخشهاى غربى ايران از سوى تازيان و حملات بعدى آنان به جنوب شرقى كشور ، مهاجمين به سوى شمال شرقى متوجه شدند . به خاطر نداشتن وحدت و فرماندهى لايق ، ايرانيان در اين نواحى نيز كه امكانات مناسبى براى دفاع از خود داشتند ، شكست خوردند . احنف بن قيس ، فرماندهء اعراب براى درهم شكستن آخرين مقاومتها و اشغال سرزمينهاى بيشتر از طريق قهستان و خراسان به سوى شمال راه افتاد . احنف بن قيس در سالهاى 650 - 651 پس از تمركز نيروهاى خود در قهستان به ناگاه متوجه مرو شد كه به صورت مركز مقاومت آخرين پادشاه ساسانى درآمده بود . همزمان با اين هجوم ، گروههاى ديگرى از نيروهاى مسلمان به سوى ساير شهرهاى خراسان چون نيشابور و بيهق و نسا شتافته و تا سرخس پيش رفتند و در آنجا به نيروهاى احنف بن قيس پيوستند . در اين زمان يزدگرد با پيشروى به سوى مرورود از سغديان و چينيان يارى خواست اما از آنجا كه اين كمكها كافى نبود ، بار ديگر به سوى مرو بازگشت تا با كمك مردم اين شهر در مقابل اعراب مقاومت كند ، اما دهقانان منطقه دستورهاى وى دربارهء همكارى با چينيان را نپذيرفتند و همزمان با اين واقعه احنف بن قيس شهر مرورود را مركز فرماندهى خود قرار داد و يزدگرد نيز چنانكه