پس چطور به خداوند بزرگى كه مخلوقاتى ريز و درشت دارد و در جانوران روح هايى قرار داده و هر جنسى را از جنس ديگر متباين ساخته به طورى كه هيچ شبيه يك ديگر نيستند ، لطيف ( دقيق و با ظرافت ) گفته نشود ؟
پس هر كدام از اين مخلوقات ، در تركيب ظاهرى خود لطفى از خالق لطيف و خبير دارا است .
سپس در درختان و ميوههاى خوراكى و غير خوراكى آن دقّت كرديم و آن وقت گفتيم : خالق ما ، لطيف است ولى نه مانند لطيف بودن مخلوقات در كارهايشان ، و گفتيم : او شنوايى است كه صداى تمام خلايق از عرش تا فرش از مورچههاى ريز گرفته تا بزرگتر از آن ، در دريا و خشكى بر او پوشيده نيست و زبان آنها را با هم اشتباه نمىكند و در اين موقع گفتيم : او شنوا است ولى بدون گوش .
و گفتيم : او بينا است ولى نه با چشم ، زيرا او اثر دانهء بسيار ريز و سياه خردل را در شب ظلمانى بر روى سنگ سياه مىبيند و نيز حركت مورچه را در شب تاريك مىبيند و از نفع و ضرر آن مطّلع است و آميزش و بچّهها و نسل آن را مىبيند ، و در نتيجه گفتيم : او بينا است امّا نه مانند بينا بودن مخلوقات .
راوى مىگويد : زمانى نگذشت كه آن فرد مسلمان شد .
آيا ما قائل به جبر و تشبيه هستيم ؟
حسين بن خالد مىگويد : به حضرت رضا عليه السلام عرض كردم : اى زادهء رسولخدا ، مردم ، به خاطر رواياتى كه از پدرانتان نقل شده ، ما را قائل به جبر و تشبيه مىدانند .
حضرت فرمود : اى پسر خالد ، بگو ببينم آيا اخبارى كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله در مورد جبر و تشبيه روايت شده بيشتر است يا اخبارى كه از پدرانم روايت شده ؟