عمران گفت : اى آقايم ، به من نمىگوئى كه خدا به حقيقتش يگانه است يا وصف يگانگى دارد ؟
امام فرمود : خداى مُبدِء يگانه ، نخست هستى ، پيوسته يكتا بوده و چيزى با او نبود ، تنها بود و دومى نداشت نه ، معلوم بود نه مجهول ، نه محكم نه متشابه ، نه در ياد و نه در فراموشى ، نه داراى هيچ نامى و نه محدود به وقتى ، نه بر چيزى و نه به سوى چيزى ، نه به چيزى تكيه داده ، و نه در چيزى جا گرفته ، همهى اينها نظر به پيش از آفرينش خلق است كه چيزى با او نبوده و اين واژهها كه برايش آوردم ، اوصافى است كه شايسته او نيست ، ولى شرحى است براى فهم كسى كه بفهمد .
و بدان كه ابداع و مشيت و اراده سه نامند و يك معنا دارند .
و نخستين پديده آنها حروف است كه خدا آنها را مايه هر چيزى ساخته و دليل هر چه درك شود و شارحِ هر مشكلى كه باشد و با اين حروف هر چيزى ممتاز مىگردد از حق و باطل و فعل و مفعول و معنا و جز معنا و سرچشمه همه امور باشند ، حروف در مرحله ابداعشان معنائى جز خود ندارند ، وجود مستقلى نمىباشند ، چون نمايش ابداع مىباشند و در اين مرحله نور نخست كار خدا است كه خود نور آسمان ها و زمين است و حروف برآورده شده به اين كارند ، آن حروفى كه سخن و عبارت همه ، بر پايه آنها است و خداى ( عزّ و جل ) آنها را به خلقش آموخته و آنها 33 حرفند كه 28 از آنها واژههاى عربى و از اين 28 حرف ، 22 حرف زبان سريانى و عبرانى را و پنج تاى ديگر به تحريف در زبان عجم ممالك ديگر در آمده و اين پنج حرف از همان 28 حرف تحريف شده و همه حروف تلفظ 33 تاگرديده .
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 61
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٦١