امام عليه السلام فرمود : « رحمن » همان است كه با روزى دادن ، به خلايقش عطوفت مىورزد و موادّ روزيش را از آنها قطع نمىكند ، هر چند كه آنان ( رشتهى ) فرمانپذيرى او را قطع كنند .
مهربان است ، ( هم ) نسبت به بندگان مؤمنش در تخفيف دادن به آنها در راه طاعتش و ( هم ) به بندگان كافرش در رفقى كه با آنها مىكند در فراخواندنشان به سوى توحيد .
امام عليه السلام در ادامهى معناى « رحمن » فرمود : از موارد رحمت او آن است كه وقتى نيروى برخاستن و تغذيه كردن را از طفل ستانده ، آن نيرو را در مادرش قرار داده و آن ( مادر ) را نسبت به وى دلسوز ساخته تا به تربيت و حضانت وى قيام كند . حال اگر مادر در مادران قساوت قلب داشته باشد ، آن گاه تربيت اين ( طفل ) بر ساير مؤمنان است ؛ و ( نيز ) چون نيروى تربيت فرزند را و قيام به مصالح وى را از برخى حيوانات ستانده ، آن نيرو را در خود فرزندان قرار داده تا هنگام تولّد برخيزد و ( خود ) به دنبال رزقش كه براى او مقدر شده است برود .
و حضرت عليه السلام در تفسير سخن خداوند ( عزّ و جل ) كه فرموده : « الرّحمن » فرمود : اين سخن خداوند ( عزّ و جل ) كه فرمود : « الرّحمن » ، گرفته شده از كلمهى « رَحِم » است ؛ شنيدم كه رسولخدا صلى الله عليه و آله مىفرمود : خداوند ( عزّ و جل ) فرموده :
« من رحمانم و آن رَحِم است كه از آن اسمى از اسامى خود برگرفتهام . هر كس به آن پيوند كند با او پيوند مىكنم و هر كس با آن قطع ( ارتباط ) كند با او قطع ( ارتباط ) مىكنم .
سپس امام على عليه السلام فرمود : آيا مىدانى كه اين رَحِم كه هر كس با آن پيوند كند ( خداوندِ ) رحمان با او پيوند مىكند و هر كس با آن ( قطع ) ارتباط كند ( خداوندِ ) رحمان با او قطع ارتباط مىكند كيانند ؟
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 563
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٥٦٣