هر گاه از جانب ما بر شما دو خبر وارد شده باشد كه يكى امر به چيزى كرده و ديگرى نهى از آن دو چيز و هر دو را يك نفر در كتابش آورده است و هيچ يك را انكار نكرده ، اگر هر دو خبر به اتّفاق ناقلين صحيح و معروف باشد ، در اين صورت واجب است كه به يكى از آنها يا به هر دو عمل شود ، يا به هر كدام كه بخواهى تمسّك كنى مى توانى و رخصت دارى از بابت تسليم بودن به فرمايش رسولخدا صلى الله عليه و آله و ردّ كردن علم آن به او صلى الله عليه و آله و به ما در هر كجا كه تكليف واضح نبود ، زيرا كسى كه تسليم بودن را ترك كند از روى عناد و انكار به رسولخدا صلى الله عليه و آله خود مشرك به خداوند عظيم خواهد بود .
پس هر خبرى كه از اخبار بر شما روايت شود و داراى معارض باشد بايد ( قبل از هر چيز ) هر دو را بر كتاب خدا عرضه بداريد ، پس آن خبر كه با آنچه در كتاب خدا موجود است از حلال يا حرام موافق است ، آن را عمل كنيد ، و چنانچه در كتاب خدا نيافتيد ، به سنّتهاى پيغمبر صلى الله عليه و آله عرضه كنيد ، پس آنچه حكمش در سنّت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله موجود بود ، مثلًا از آن نهى شده بود ، نهى تحريمى ، يا بدان امر شده بود ، امر وجوبى و الزامى ، خبرى كه موافق آن سنّت است ، به آن عمل كنيد ، و آنچه در سنّت نهى كراهتى آمده است و در مقابل خبرى مخالف آن وارد شده ، پس اين رخصتى است در آنچه رسولخدا صلى الله عليه و آله از آن نهى كرده بوده و آن را ناخوشايند دانسته ، نه حرام و ممنوع ، در اينجا به هر دو خبر مىتوان تمسّك كرد و اختيار با خود شخص است ، زيرا هر دو از پيغمبر خداست و آنچه را كه از هيچ يك از اين موارد نبود و تطبيق نمىشد علم آن را به ما باز گردانيد ، و ما بدان اولىتريم ، و از پيش خود و رأى خود چيزى نگوئيد و بر شما باد به دقّت و خوددارى و توقّف در « مشتبهات » ، و منتظر فهم و يافتن در جستجو و بحث پيرامون آن باشيد تا توضيح و بيان آن از جانب ما بيايد و مطلب روشن گردد .
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام رضا ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 519
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٥١٩