بيان : قال الجوهريّ : السبات : النوم وأصله الراحة « 1 » .
احول گويد : از زراره شنيدم كه از امام باقر عليه السلام مىپرسيد : مرا از معناى رسول و نبى و محدّث آگاه فرما .
امام باقر عليه السلام فرمود : رسول ؛ كسى است كه جبرئيل رودرروى او مىآيد و او مىبيند و با او سخن مىگويد .
و نبى ؛ كسى است كه در خواب مىبيند آن طورى كه حضرت ابراهيم عليه السلام ديد ، و آن طورى كه پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم پيش از آمدن وحى ، از اسباب و علايم نبوّت را مىديد ، تا اين كه جبرئيل از جانب خداى با رسالت نزد او آمد .
هنگامى كه اسباب نبوّت براى حضرت محمّد صلى الله عليه و آله و سلم مهيّا شد و رسالت نيز از نزد خدا بر او آمد ، جبرئيل نزد او آمد و رودررو با او سخن مىگفت ، و برخى از انبيا اسباب نبوّت برايش فراهم آمده بود و بدون اين كه در بيدارى ببيند در خواب مىديد كه روح ( القدس ) نزد آنها مىآمد و با او سخن مىگفت .
و محدَّث ؛ كسى است كه به او خبر داده مىشود و او صدا را مىشنود ولى نه در بيدارى مشاهده مىكند و نه در خواب مىبيند .
علّامه مجلسى رحمه الله در بيان اين دو حديث شريف مىفرمايد : علما و دانشمندان در فرق ميان رسول و نبى اختلاف نظر دارند ، البته گروهى مىگويند كه : فرقى ميان آن دو نيست ، و گروهى كه قائل به فرق هستند :
برخى گويند : رسول كسى است كه علاوه بر معجزه ؛ كتاب آسمانى نيز بايد به او نازل شود ، ولى نبى كسى است كه كتاب آسمانى بر او نازل نشده و بر كتاب پيغمبر پيش از خود ، دعوت مىكند .
برخى ديگر گويند : پيغمبرى كه داراى معجزه و كتاب است و با آمدن او شريعت پيشين نسخ مىشد اين رسول است ، و كسى كه داراى اين صفات نباشد او نبى است .
بعضى ديگر گويند : كسى كه فرشته به صورت آشكار نزد او بيايد و او را امر به
هامش
( 1 ) - بحارالأنوار : ج 18 ص 270 ح 6 ، عن المختصر : ص 125 ، عن بصائر الدرجات : ص 109 .