او گفت : مرا از تفسيرِ « سبحاناللَّه و الحمدللَّه و لاالهالااللَّه و اللَّهاكبر » خبر ده .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : خداوند مىدانست كه بنى آدم بر خداوند تعالى دروغ مىبندند ، لذا فرمود : « سبحاناللَّه » ؛ تا از آن چه مىگويند ، ابراز مبرّايى ( و بيزارى ) كند ؛
و اما اين كه فرمود : « الحمدللَّه » ، ( تفسيرش آن است كه ) خداوند مىدانست كه بندگان شكر نعمتش را ادا نمىكنند ، لذا خود ، پيش از آن كه آنان او را ستايش كنند ، خويش را ستايش نمود و اين ( سخن ) سخن نخستين و اگر نمىبود ، خداوند بر احدى نعمتى عطا نمىفرمود .
و اما ( مراد از ) اين سخنش : « لاالهالااللَّه » ، همان يگانگى او است كه تنها با ( اعتقاد به ) آن خداوند اعمالِ ( بندگان ) را مىپذيرد و اين ، كلمهء تقوا است كه ( با كشانيدن بنده به سوى تقوا ) در روز قيامت ، ترازوىِ ( اعمال صالحه ) را سنگين مىكند .
اما ( دربارهء اين ) سخنش : « اللَّهاكبر » ، ( بايد گفت كه : ) سخنى است بالاتر از همهء سخنان و محبوبترين آنهاست نزد خدا ؛ يعنى ، چيزى بزرگتر از من نيست ؛ و به خاطر مقامى كه نزد خداوند دارد ، نمازها تنها با آن آغاز مىشود و اين ( سخن ) همان عزيزترين سخن و گرامىترين اسم ( نزد خداوند است ) .
آن مرد يهودى گفت : راست گفتى يا محمد ! ( اكنون بگو كه ) ثواب گويندهاش چيست ؟
حضرت صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : هنگامى كه بنده مىگويد : « سبحاناللَّه » ، همهء چيزهايى كه پايين دست عرش ( الهى ) هستند ، با او تسبيح ( خداوند ) مىگويند و به گويندهاش ، دَه برابر ، ( ثواب ) داده مىشود ؛
و هنگامى كه مىگويد : « الحمدللَّه » ، خداوند ، نعيم دنيا را ، پيوسته به نعيم آخرت به او مىدهد و اين ، سخنى است كه بهشتيان به هنگام دخول به بهشت بر زبان جاريش مىكنند ؛ و هر سخنى در دنيا قطع مىشود مگر حمدِ ( خداوند ) و دليل آن ، سخن
پرسشهاى مردم و پاسخهاى رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — صفحة 613
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٦١٣