پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، صراط مستقيم را به اسلام ، تفسير كرده است . « 1 » بنا بر اين ، اسلام ، راهى است كه از كژىها ، باز مىدارد .
2 . بندگى خدا
دومين معناى صراط مستقيم ، راه بندگى خداست . كسى كه افتخار بندگىِ خدا را دريابد ، همواره در مسيرِ مستقيم ، گام بر مىدارد و از اين راه ، منحرف نخواهد شد .
خداوند ، راه راست را چنين معرّفى فرموده است :
« وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ .
« 2 »
و اين كه مرا بپرستيد ، كه اين است راه راست » .
3 . شناخت خدا
گام نهادن در صراط مستقيم ، به شناخت خدا مىانجامد و چنانچه مسير به درستى انتخاب شود ، سرانجامِ آن ، رسيدن به معرفت خدا خواهد بود . مُفضّل بن عمر ، از ياران امام صادق عليه السلام ، از ايشان در بارهء مفهوم « صراط » پرسيد . امام عليه السلام در پاسخ فرمود :
هو الطريق إلى معرفة الله عز و جل . « 3 »
آن ، راهى است به سوى شناخت خداوند عز و جل .
بنا بر اين ، راهى كه انسان را به خداشناسىِ حقيقى مىرساند ، صراط مستقيم ناميده مىشود .
4 . محبّت خدا
چهارمين تفسير صراط مستقيم ، راهى است كه به محبّت خدا رهنمون مىشود . اين ، همان راهى است كه انسان را شيفتهء خدا مىكند و چنانچه كسى اين مسير را پيدا كرد ، از هر چه غير اوست ، دل مىشويد و دل را وقفِ او مىكند و سر ازپا نمىشناسد . بنا بر
هامش
( 1 ) . تاريخ أصبهان ، ج 2 ، ص 65 ، ش 1101 .
( 2 ) . سورهء يس ، آيهء 61 .
( 3 ) . معانى الأخبار ، ص 32 ، ح 1 .