در نگاه اوّل ، اين آيه با اين عبارت از زيارت ، ناسازگار مىنمايد ؛ امّا با نگاهى دقيقتر ، هيچ گونه تنافىاى با هم ندارند . براى تبيين بهتر ، موضوعِ مشابهى از قرآن را بررسى مىنماييم :
قابض الأرواح كيست ؟
گرفتن جانِ انسانها برعهدهء كيست ؟
قرآن ، سه گزينه را مطرح مىفرمايد :
1 . خدا :
« اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها .
« 1 »
خداوند ، روحها [ ى مردم را ] هنگام مرگشان ، به تمامى باز مىستانَد » .
2 . مَلَك الموت ( عزرائيل ) :
« قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ .
« 2 »
بگو : فرشتهء مرگى كه بر شما گمارده شده ، جانتان را به تمامى مىستانَد » .
3 . فرشتگان :
« الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .
« 3 »
همان كسانى كه فرشتگان ، جانشان را - در حالى كه پاكاند - مىستانند [ و به آنان ] مىگويند : « درود بر شما باد ! به [ پاداش ] آنچه انجام مىداديد ، به بهشت در آييد » » .
گرفتن جان انسانها در آيات ياد شده ، به خداوند ، عزرائيل و فرشتگان ، نسبت داده شده است ؛ امّا هيچيك از دانشمندان اسلامى ميان اين آيات ، تناقضى نمىبينند ؛
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 42 .
( 2 ) . سورهء سجده ، آيهء 11 .
( 3 ) . سورهء نحل ، آيهء 32 .