( 74 ) : وَ إيابُ الْخَلْقِ إلَيْكُمْ ، وَ حِسابُهُم عَلَيْكُمْ .
بازگشت مردم [ در قيامت ] ، به سوى شماست و رسيدگى به [ پروندهء آنان ] ، برعهدهء شماست .
توضيح واژهها
إياب : بازگشت . « 1 »
حساب : حساب كردن ، شمارش ، رسيدگى كردن . « 2 »
شرح
زائر اهل بيت عليهم السلام ، با گفتن اين عبارات ، ابراز مىدارد كه همهء مخلوقات ، در قيامت به سوى اهل بيت عليهم السلام ، باز مىگردند و پروندهء همهء مردم ، توسّط آنان ، محاسبه مىشود .
اين عبارت ، از دو جهت بايد بررسى شود : نخست آن كه : آيا چنين باورى ، غلوّ و زيادهروى در بارهء امامان نيست ؟ و ديگر آن كه : آيا اين اعتقاد ، با آنچه در قرآن آمده و بازگشت همه را به سوى خدا مىداند ، سازگار است ؟
بازگشت به سوى خدا يا اهل بيت عليهم السلام ؟
خداوند متعال ، در سورهء غاشيه ، بازگشت و حساب مردم در قيامت را برعهدهء خدا مىداند و مىفرمايد :
« إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ .
« 3 »
در حقيقت ، بازگشت آنان به سوى ماست . آن گاه ، حساب [ خواستن ] از آنان ، به عهدهء ماست » .
هامش
( 1 ) . « آب الغائب أي رجع » ( العين ، ج 8 ، ص 416 ) . « إيابهم أى رجوعهم » ( لسان العرب ، ج 1 ، ص 218 ) .
( 2 ) . « الحساب : عدّك الأشياء » ( العين ، ج 3 ، ص 149 ) .
( 3 ) . سورهء غاشيه ، آيهء 25 - 26 .