( 66 ) : وَ جاهَدْتُمْ فِى اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ .
و همهء توان خود را راه خدا ، آن گونه كه شايسته است ، به كار گرفتيد .
توضيح واژهها
جاهَدَ : جهاد كرد ، كوشش كرد ، زحمت فراوانى كشيد . « 1 »
حَقّ : حقيقت ، راستى ، درستى ، كامل ، شايسته . « 2 »
جِهاد : مصدر « جاهد » ، به معناى مبارزه كردن ، نبرد ، كوشش .
حَقّ جهاد : به كار گرفتن همهء توان ، آن گونه كه شايسته است .
شرح
به كار گرفتن همهء توان ، معناىِ مشترك واژگانى نظير : « جُهد » ، « اجتهاد » و « جِهاد » است . از اين رو ، « مجاهد » ، كسى است كه با تمامِ توان ، با دشمن ، مبارزه مىكند و « مجتهد » نيز به كسى مىگويند كه تمام توان خود را براى انجام دادن كارى به كار مىگيرد .
طلايهداران جهاد
معيارِ ارزشيابىِ مجاهدان ، دو چيز است : يكى انگيزه الهى ، و ديگرى ، به كارگيرى همهء توان . بنا بر اين ، اهل بيت عليهم السلام ، طلايهدارانِ جهادند ؛ زيرا چه از نظر انگيزهء الهى و اخلاص ، و چه از نظر به كار گيرى همهء توان در راه انجام دادن اوامر الهى و ترك
هامش
( 1 ) . « الجهاد : محاربة الكفّار و هو المبالغة و استفراغ ما فى الوسع و الطاقة من قول أو فعل » ( النهاية ، ج 1 ، ص 319 ) . « جهد الرجل فى الشىء : أى جدّ فيه و بالغ ( همانجا ) . الجهد : بلوغك غاية الأمر الذى لا تألو عن الجهد فيه » ( العين ، ج 3 ، ص 386 ) .
( 2 ) . « الحقّ : صدق الحديث » ( لسان العرب ، ج 10 ، ص 52 ) . « الحاء و القاف ، أصل واحد هو يدلّ على إحكام الشىء و صحّته » ( معجم مقاييس اللّغة ، ج 2 ، ص 15 ) .