همين آيات ، ادّعاى كافران و مشركان ، رد گرديد و بر جمع مسلمانان ، افزوده شد .
آيات متعدّدى كه بيش از چهارده قرن است كه جنّ و انس را به مبارزهطلبى فرا مىخواند تا كتابى مانند اين قرآن ، « 1 » و يا ده سوره مانند آن « 2 » و يا لااقل سورهاى مانند سورههاى آن « 3 » بياورند ، همگى بيانگر اين برهان جاويدانِ الهى هستند كه همچنان ، بىپاسخ مانده است و هيچ كس را تابِ چنين جسارتى نيست .
3 . معجزهء پيامبران عليهم السلام
برهان ، به معناى معجزهء پيامبران هم در قرآن ، به كار رفته است . در سورهء قصص ، آمده است :
« فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ .
« 4 »
اينها ، دو حجّت روشن از جانب پروردگار توست » .
اين آيه ، به دو معجزهء موسى عليه السلام اشاره دارد : « يد بيضاء » يا دست درخشنده ، و عصايى كه به اژدها تبديل شد ، دو معجزهء اوست كه قرآن ، با تعبير « برهان » از آنها ياد مىكند . البته معجزات پيامبران نيز دليل قاطعِ آنان بوده است و دستِ درخشندهء موسى عليه السلام ، دشمنان او را وادار به سكوت كرد و عصايش هم ترفندِ فرعون و ساحران را نقش بر آب نمود .
مصداق برهان ، به سه معنا
اكنون اين پرسش مطرح مىشود كه : برهان بودن امامان عليهم السلام ، با كدام معناى پيشين ، سازگار است ؟ به نظر مىرسد كه تمامى معانى برهان در قرآن ، بر اهل بيت عليهم السلام منطبق باشد ؛ زيرا آنان ، دليل و حجّت پروردگارند و مردم را به سوى خدا ، هدايت مىكنند
هامش
( 1 ) .« قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ. . . » ( سورهء اسرا ، آيهء 88 ) .
( 2 ) . سورهء هود ، آيهء 13 .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 23 .
( 4 ) . سورهء قصص ، آيهء 32 .