( 28 ) : وَ مَعادِنِ حِكْمَةِ اللَّه .
و معدنهاى حكمت خداوند . . .
توضيح واژهها
مَعادِن : جمع « معدن » ، به معناى مقرّ ، محلّ استقرار ، محلّ رويش ، كان . « 1 »
حِكمَة : منع ، باز داشتن ، چيزى كه از جهل ، باز مىدارد ، مُتقَن ، دانش استوار . « 2 »
شرح
واژهء « حكمت » ، بيست بار در قرآن ، تكرار شده است و خداوند متعال ، 91 بار خود را به صفت « حكيم » ، وصف فرموده است . همچنين صفت « حكيم » ، 36 بار همراه صفت « عليم » آمده است .
اهل بيت عليهم السلام ، مظهر حكمت الهى در روى زميناند و حكمت خداوند ، در وجود آنان ، استقرار يافته است و « مَعادنِ حِكْمَةِ اللَّه » ، ناميده شدهاند . معانى گونهگون حكمت ، به دو مفهوم بنيادين ، باز مىگردد : نخست ، به معناى منع ؛ و دوم ، به معناى استوارى و محكمى است .
هنگامى كه اين واژه براى دانش به كار مىرود ، مراد ، دانشِ استوارى است كه به دقايق امور مىپردازد و از هر گونه خلل و اشتباهى ، پيراسته است .
اقسام حكمت
با تأمّل در كاربردهاى قرآنى و حديثىِ حكمت ، ارتباط آن با انسان ، به دست مىآيد .
حكمت ، يعنى مقدّمات علمى ، عملى و روحى براى رسيدن به هدف والاى
هامش
( 1 ) . « المعدن : مكان كلّ شىءٍ يكون فيه أصله ومبدؤه » ( لسان العرب ، ج 13 ، ص 279 ) .
( 2 ) . « الحاء و الكاف و الميم ، أصل واحد و هو المنع . . . و الحكمة . . . تمنع من الجهل » ( معجم مقاييس اللّغة ، ج 2 ، ص 91 ) . « و الحكمة عبارة عن معرفة أفضل الأشياء بأفضل العلوم » ( النهاية ، ج 1 ، ص 419 ) .