مستند به امامان نباشد - ، ريشه و اساس آن در مكتب آنان ، يافت مىشود . خدمت به بندگان خدا ، احترام به سالمندان ، نيكى به خانواده ، خوشخُلقى ، وفاى به عهد ، انضباط و دقّت و . . . از آموزههاى افتخارآفرين مكتب تشيّع است و از سوى ديگر ، آموزههاى نيكوكارى اهل بيت عليهم السلام ، با فطرت انسانى و مصلحت اجتماع ، همخوانىِ كامل دارند . جامعهاى كه بر اساس آموزههاى نيكوكارى سامان يابد ، جامعهاى بانشاط و پُرتحرّك خواهد بود . احتمال اوّل ، در بارهء معناى « عناصر الأبرار » ، آن است كه همهء نيكوكارىها منتسب به امامان عليهم السلام هستند . « 1 »
اين احتمال ، با حديثى از امام صادق عليه السلام سازگار است كه مىفرمايد :
نَحنُ أصلُ كُلِّ خَيرٍ وَ مِن فُروعِنا كُلُّ بِرٍّ . « 2 »
ما ريشهء همهء خوبىها هستيم و همهء نيكىها ، از شاخههاى ما هستند .
2 . نقش اهل بيت عليهم السلام در آفرينش نيكوكاران
وجود اهل بيت عليهم السلام ، سبب آفرينش نيكوكاران است . اين ، دومين احتمالى است كه علّامهء مجلسى ، در بارهء معناى « عناصر الأبرار » ، مطرح مىكند . به ديگر سخن ، اگر امامان عليهم السلام آفريده نمىشدند ، در جهان ، نيكوكاران وجود نداشتند . همهء نيكوكاران ، با هر آيين و مذهبى ، مديون آفرينش امامان عليهم السلام هستند و بركت وجود آنان ، تمام نيكوكاران جهان را در بر مىگيرد .
احتمال دوم ، با رواياتى كه آفرينش و طينت شيعيان را از طينت اهل بيت عليهم السلام مىداند ، سازگار است . « 3 »
3 . نقش اهل بيت عليهم السلام در پيدايش امامانِ نيكوكار
احتمال سوم ، آن است كه اهل بيت عليهم السلام در پيدايش امامان نيكوكار ، نقش اساسى
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 102 ، ص 135 .
( 2 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 242 ، ح 336 .
( 3 ) . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرموده است : « شيعتك خلقوا من فاضل طينتنا » ( إرشاد القلوب ، ص 423 ) .