عَرَّفَنيهِمُ اللَّهُ بِأَسمائِهِم وَ أسماءِ آبائِهِم مِن قَبلِ أن يُخرِجَهُم مِن أصلابِ آبائِهِم وَ أرحامِ امَّهاتِهِم ، لَأَحَدُهُم أشَدُّ بَقِيَّةً عَلى دينِهِ مِن خَرطِ القَتادِ « 1 » فِى اللَّيلَةِ الظَّلماءِ ، أو كَالقابِضِ على جَمرِ الغَضى « 2 » ، اولئِكَ مَصابيحُ الدُّجى ، يُنجيهِمُ اللَّهُ مِن كُلِّ فِتنَةٍ غَبراءَ مُظلِمَةٍ . « 3 »
روزى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، در حالى كه جماعتى از يارانش نزد ايشان بودند ، دو بار فرمود : « بار خدايا ! مرا با برادرانم ملاقات ده » .
يارانش كه پيرامون ايشان بودند ، گفتند : مگر ما برادران تو نيستيم ، اى پيامبر خدا ؟ !
فرمود : « نه . شما ياران منيد . برادران من ، مردمانى از آخِرْ زمان هستند كه با آن كه مرا نديدهاند ، به من ايمان آوردهاند . خداوند ، آنان را پيش از آن كه از پشتِ پدران و ارحام مادرانشان بيرون آورْد ، با نام و نام پدرانشان به من شناسانْد . هر يك از ايشان ، بر دينش ، پايدارتر از كشيدن شاخ و برگ خار مغيلان با دست در شب تار است ، يا همانند كسى است كه اخگرِ چوب درخت شورهگز [ كه دير خاموش مىشود ] در دست گرفته باشد . آنان ، چراغهاى تاريكىاند . خداوند ، ايشان را از هر فتنهء تيره و تار ، مىرهانَد » .
به نظر مىرسد مقصود پيامبر صلى الله عليه و آله از بزرگمردانى كه در اين حديث و احاديث مشابه ، آنان را برادران خود مىنامد ، همان كسانىاند كه خداوند سبحان ، ويژگىهاى آنان را در اين آيه ، بيان كرده است :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ .
« 4 »
هامش
( 1 ) . القَتاد : شجر له شَوك ، وفي المثل : « و من دونه خَرط القَتاد » ( الصحاح : ج 2 ص 521 « قتد » ) .
( 2 ) . الغَضَى : شجرٌ ، من الأثل ، خشبُه من أصلب الخَشَب ، وجمره يبقى زماناً طويلًا لاينطفئ ( المعجم الوسيط : ج 2 ص 655 « غضى » ) .
( 3 ) . بصائر الدرجات : ص 84 ح 4 ( به نقل از ابو بصير ) ، بحار الأنوار : ج 52 ص 123 ح 8 .
( 4 ) . مائده : آيهء 54 .