و در دوران قدرت و حكومت است . آنها نه تنها از هر گونه امتيازطلبى دورى مىجستند ؛ بلكه مانند بينواترينِ مردم ، زندگى مىكردند .
يكى از ياران امام صادق عليه السلام به نام مُعَلّى بن خُنَيس مىگويد : به ايشان عرض كردم : حكومت [ بنىعبّاس و نعمتهاى ] آنان را به ياد آوردم و با خود گفتم اگر حكومت در دست شما بود ، ما هم در كنار شما زندگى خوشى داشتيم !
امام عليه السلام در پاسخ فرمود :
هَيهاتَ يا مُعَلّى ! أما وَاللَّهِ إن لَو كانَ ذاكَ ، ما كانَ إلّاسِياسَةَ اللَّيلِ وَ سِياحَةَ النَّهارِ ، وَ لُبسَ الخَشِنِ وَ أكلَ الجَشِبِ . « 1 »
اى معلّى ، هرگز چنين نيست ! به خدا سوگند ، اگر چنان [ كه گفتى ، حكومت در دست ما ] بود ، چيزى جز سياستِ شب و تكاپو و روزهدارى روز و پوشيدن لباس زِبْر و خوردن غذاى ناگوار [ نصيب ما ] نمىشد .
در روايت ديگرى ، مُفضّل بن عمر ، يكى ديگر از ياران امام صادق عليه السلام مىگويد :
در طواف نزد ايشان بودم . امام عليه السلام نگاهى به من كرد و فرمود :
ما لى أراكَ مَهموماً مُتَغَيِّرَ اللَّونِ ؟
چرا تو را اندوهناك و رنگپريده مىبينم ؟ !
گفتم : فدايت شوم ، وقتى قدرت ، سلطنت و عظمت بنىعبّاس و امكاناتى را كه در اختيار آنهاست ، ملاحظه مىكنم ، با خود مىگويم كه اگر حكومت در دستِ شما بود ، ما هم در كنار شما از اين امكانات ، برخوردار بوديم .
امام عليه السلام فرمود :
يا مُفَضَّلُ ، أما لَو كانَ ذلِكَ لَم يَكُن إلّاسِياسَةَ اللَّيلِ ، وَ سِياحَةَ « 2 » النَّهارِ ، وَ أَكلَ الجَشِبِ ، وَ لُبسَ الخَشِنِ شِبهَ أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام وَ إلّافَالنّارُ ، فَزُوِيَ ذلِكَ عَنّا ،
هامش
( 1 ) . الكافى : ج 1 ص 410 ح 2 ، الدعوات : ص 296 ح 60 ، بحار الأنوار : ج 52 ص 340 ح 88 .
( 2 ) . فى المصدر : « سباحة » ، و ما أثبتناه هو الصحيح كما فى بحار الأنوار .