دست به دست مىكنيم » - : امام صادق عليه السلام فرمود : « هماره و از روزگار آفرينش آدم ، دولتى از آنِ خدا و دولتى از آنِ ابليس بوده است . پس دولت خداوند كجاست ؟ ! آن نيست جز [ دولت ] يگانه قائم [ خاندان محمّد ] » . « 1 »
1810 . تفسير العيّاشى - به نقل از وهب بن جميع ، وابستهء اسحاق بن عمّار - : از امام صادق عليه السلام در بارهء سخن ابليس : « پروردگار من ! مرا تا روزى كه برانگيخته مىشوند ، مهلت بده . فرمود : تو از مهلت داده شدگانى [ امّا نه تا قيامت ؛ بلكه ] تا روزِ زمانِ معلوم » پرسيدم و گفتم : فدايت شوم ! آن ، چه روزى است ؟
فرمود : « اى وهب ! آيا مىپندارى كه آن ، روزى است كه خدا مردم را محشور مىكند ؟ ! خداوند ، او را تا روزى كه قائم ما مبعوث مىشود ، مهلت داده است ، و هنگامى كه خداوند ، قائم ما را مبعوث مىكند ، در مسجد كوفه است كه ابليس مىآيد و دو زانو پيش روى وى مىنشيند - و واى بر او از اين روز ! - و قائم عليه السلام موى جلوى سرش را مىگيرد و گردنش را مىزند و آن روز ، همان « وقتِ زمان معلوم » است » .
ملاحظه
اين روايت از نظر سند ، ضعيف ، ولى محتواى آن قابل توجيه و تبيين است . ابليس فردى از جنيان است كه اگر چه براى مردم عادى قابل رؤيت نيست ، با اين حال ، مشاهده و كشتن او به دست اولياى خدا ممكن است .
مراد از كشتن ابليس ممكن است اشاره به اين نكته باشد كه وسوسههاى شيطانى توسط عوامل بيرونى در آن دوران به پايان مىرسد ، اگر چه وسوسههاى درونى و نفسانى افراد ادامه دارد و فرد مؤمن مىبايد با نفس امارهء خود مبارزه كند تا به مقام عالى دست يابد .
1811 . معانى الأخبار - با سندش به نقل از عبد العظيم حسنى - : شنيدم كه امام هادى عليه السلام مىفرمايد :
« رجيم ، يعنى با لعنتِ خدا طرد و از جايگاههاى خير و نيكى ، رانده شده است . مؤمنى او
هامش
( 1 ) . تفسير العيّاشى : ج 1 ص 199 ح 145 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 54 ح 38 .