از اين رو قول به تأويل آن به « سجن معنوى » را چندان دقيق ندانسته است . « 1 »
از اين تحليلها چنين به دست مىآيد كه احاديث ظهور با شمشير يا خروج با سيف ، از نگاه برخى از حديثپژوهان شيعه ، چندان قابل اعتماد نيستند .
چهار . احاديث ميراثدار سنّت و جفر احمر ، هيچ گونه دلالتى بر خشونتگرايى ندارند ؛ بلكه به منابع علمى امام مهدى عليه السلام و آگاهى ايشان از احكام شريعت اسلامى دلالت مىكنند و خود اين ، معيارى است براى اقدامهاى ايشان كه خارج از موازين اسلامى نخواهد بود .
2 . نبرد مسلّحانه
وجه اشتراك اين احاديث كه به طرق متعدّد از امام باقر عليه السلام گزارش شدهاند ، تطبيق اين آيه بر قيام امام مهدى عليه السلام است :
« وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ .
« 2 »
و با آنان بجنگيد تا فتنهاى بر جاى نماند و دين ، جملگى از آنِ خدا گردد . پس اگر [ از كفر ] باز ايستند ، قطعاً خدا به آنچه انجام مىدهند ، بيناست » .
مفسّران اماميّه ، تطبيقى بودن احاديث اين دسته را پذيرفته و مطابق آن ، مفاد آيه را بر قيام امام مهدى عليه السلام تطبيق دادهاند . برخى از مفسرّان اهل سنّت ، اين آيه را به نزول عيسى عليه السلام در آخر الزمان تطبيق كردهاند « 3 » كه با نظر شيعى نيز قابل جمع است .
ديگر مفسّران اهل سنّت نيز مخالفتى با تطبيق آيه بر ظهور امام مهدى عليه السلام نداشتهاند . « 4 »
مطابق اين احاديث ، زمان تحقّق اين آيه ، ظهور امام مهدى عليه السلام خواهد بود كه با
هامش
( 1 ) . قاموس الرجال : ج 12 ص 477 .
( 2 ) . انفال : آيهء 39 .
( 3 ) . أحكام القرآن ، ابن عربى : ج 2 ص 854 .
( 4 ) . روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم : ج 9 ص 207 .