مىآورد : « يا آلَ مُحَمَّدٍ ! أجيبُوا المَلهوفَ وَ المُنادِىَ مِن حَولِ الضَّريحِ ؛ « 1 » اى خاندان محمّد ! به ستمديدهاى كه از گرد ضريح « 2 » ، ندا بر آورده است ، پاسخ دهيد » ، كنوز الهى در طالقان به سركردگى مردى از قبيلهء تميم به نام شعيب بن صالح ، به او پاسخ مىدهند .
حال با توجّه به اين كه ديلم يا ديلمان در رشتهكوه البرز و ميان قزوين و گيلان قرار دارد ، شايد بتوان اين حديث را شاهدى بر نفى طالقان افغانستان دانست ؛ امّا بايد توجّه داشت كه برخى احاديث ، خاستگاه حركت شعيب بن صالح را سمرقند در خراسان دانستهاند . « 3 » همچنين در حديث بعدى باب - كه منقول از كتاب الملاحم و الفتن « 4 » است - ، به صراحت ، بيست و چهار تن يار برخاسته از طالقان را همانهايى مىداند كه پيامبر صلى الله عليه و آله آنها را خراسانى خوانده است و اين معنا بيشتر بر طالقان افغانستان صدق مىكند كه از شهرهاى مشهور خراسان قديم بوده است .
افزون بر اين ، دو حديثى كه اوطان ياران امام مهدى عليه السلام و شمار افراد برخاسته از آن جاها را ذكر مىكنند ، طالقان را در ميان مناطق خراسان ذكر كردهاند . در يك حديث ، آن را بلافاصله پس از سمرقند « 5 » و در نقلى ديگر ، « 6 » آن را پس از ذكر فارياب و سيستان و پيش از جبال غور ( كوهستان ميان هرات و غزنه در افغانستان ) ياد كردهاند كه بدين گونه احتمال طالقان افغانستان بيشتر تقويت مىشود .
گفتنى است كه احاديث مورد استناد ، همگى از نظر سندى ، دچار ضعف و به طور تقريبى در يك سطح از اعتبارند . از اين رو نمىتوان با بهرهگيرى از دانش رجال ، روايتى را به طور مطلق معتبر دانست و يا كنار نهاد و تعارض را حل كرد و حكم قطعى صادر نمود . « 7 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 249 ح 1556 .
( 2 ) . گويى كعبه و ديوار آن را به ضريح تشبيه كرده است .
( 3 ) . ر . ك : ج 7 ص 71 ح 1134 و الملاحم ، ابن طاووس : ص 118 ح 110 .
( 4 ) . ر . ك : ص 251 ح 1558 .
( 5 ) . ر . ك : ص 301 ح 1609 .
( 6 ) . ر . ك : ص 321 ح 1610 .
( 7 ) . منابع : معجم البلدان : ج 4 ، ص 7 ، البلدان ، يعقوبى : ص 115 ، حدود العالم من المشرق إلى المغرب : ص 120 ، الروض المعطار فى خبر الأقطار : ص 380 مراصد الاطّلاع على أسماء الأمكنة و البقاع : ج 2 ص 876 ، برگزيدهء ياقوت حموى : ص 127 .