تبيين احاديث نهى از توقيت
در احاديثى كه ملاحظه شد و سند شمارى از آنان معتبر و از امام باقر عليه السلام ، امام صادق عليه السلام ، امام عسكرى عليه السلام و امام مهدى عليه السلام نقل شده است ، به كذب وقتگذاران زمان قيام امام مهدى عليه السلام تصريح شده است .
براى تبيين مراد اين احاديث ، چند نكته قابل توجّه است :
1 . لغتشناسان ، مراد از كذب را « بيان امر غير مطابق با واقع » دانستهاند . ابن فارس مىنويسد : واژهء كذب ، دلالت بر خلاف صدق و راستى مىكند . « 1 » فيّومى نيز مىنويسد : كذب يعنى خبر دادن از چيزى بر خلاف آنچه هست ، خواه عامدانه باشد و خواه به اشتباه . « 2 »
از اين رو ، سخن كذب ، به هر سخن غير مطابق با واقع گفته مىشود . خواه « دروغْ ساختن » باشد و خواه « به خطا امرى را بيان كردن » باشد .
در متون روايى نيز كذب به همين معنا به كار رفته است . روايت مشهور پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به اين امر اشاره دارد :
هامش
( 1 ) . كذب صحيح يدلّ على خلاف الصدق ( معجم مقاييس اللّغة : ج 5 ص 167 ) .
( 2 ) . الكذب هو الإخبار عن الشىء بخلاف ما هو ، سواء فيه العمد و الخطأ ( مصباح المنير : ج 2 ص 528 ) .