تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 295

مساهمون:

ص٢٩٥

فصل هشتم : دعاهاى رسيده از امام مهدى

8 / 1 : دعاى « خدايا ! بلا فزونى گرفت »

1095 . جنّة المأوى - به نقل از كتاب كنوز النجاح - : « 1 » دعايى است كه صاحب الزمان عليه السلام - كه سلام خداوند فرمانرواى نعمت‌دهنده بر او باد - آن را در شهر بغداد به ابو الحسن محمّد بن احمد بن ابى ليث - كه خداى متعال رحمتش كند - آموخته است : « . . . خدايا ! بلا بزرگ شده و نهان‌ها آشكار شده و اميدها نااميد شده و پرده ، كنار رفته و زمين ، تنگ شده و آسمان [ از باريدن ] ، بخل ورزيده است . « 2 » اى خداى من ! شِكوه‌ها را نزد تو مىآورند و تكيه‌گاه در
هامش
( 1 ) . كهن‌ترين منبع اين دعا كتاب كنوز النجاح مرحوم طبرسى صاحب تفسير مجمع البيان ( سدهء ششم ) است . امّاامروزه اين كتاب در دسترس ما نيست . از اين رو ، ما آن را به نقل از جنّة المأوى مرحوم حاجى نورى آورديم . بنابر نقل مرحوم طبرسى ، امام زمان عليه السلام اين دعا را به ابوالحسن محمّد بن احمد بن ليث - كه از ترس مرگ و اعدام فرارى بود و به مقابر قريش در بغداد پناه برده بود - ، ياد داد كه موجب نجات وى شد . اين دعا در منابع پسين نيز با تفاوت‌هايى آمده است ( المصباح ، كفعمى : ص 235 ) . در برخى از منابع ، دعاىِ ياد شده را به امام زمان عليه السلام منسوب دانسته‌اند ؛ امّا شأن صدور آن را بيان نكرده‌اند ( المزار الكبير : ص 591 ، المزار ، شهيد اوّل : ص 210 ) . برخى نيز بدون انتساب به امام عصر عليه السلام ، آن را براى اعمال عبادى مربوط به امام زمان ( ر . ك : ص 263 ح 1090 « جمال الاسبوع : » ، قصص الأنبياء ، راوندى : ص 365 ) و يا امامان ديگر ( مصباح الزائر : ص 386 ) توصيه كرده‌اند . بنا بر اين ، افزون بر ناتمامى سند ، مصدر اصلى و كهن اين دعا در اختيار ما نيست . ( 2 ) . جملهء « وضاقَتِ الأَرضُ ، ومُنِعَتِ السَّماءُ » ، شايد اشاره به دشوارى و سختى مؤمنان در دنيا دارد كه با غيبت‌امام عصر عليه السلام شدّت بيشترى گرفته است . هم چنان كه مىتواند ناظر به زمان صدور و وضعيت محمّد بن احمد بن ابو ليث باشد كه دچار سختى و دشوارى فراوان بود و از ترس كشته شدن ، به مقابر قومش پناه برده بود .
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 295 | محمد الريشهري