هيچكس از عالمان ، دعايى را كه خود انشا كرده است ، مستحب نمىشمارد و آن را به ايّام خاص ، پيوند نمىدهد .
اين نكته مىتواند قرينهاى بر صدور حديث از ائمّه عليهم السلام باشد . حتّى اگر وثاقت بزوفرى را نپذيريم ، باز هم نمىتوان اين گونه سخن را به شخصى نسبت داد كه شيخ مفيد از او نقل حديث كرده است .
2 . سيّد ابن طاووس نيز در كتاب الإقبال و در اعمال روز عيد فطر آورده است :
« دعاء آخر بعد صلاة العيد » و سپس دعاى ندبه را آورده و پس از آن گفته است :
فاذا فرغت من الدعاء فتأهّب للسجود بين يدى مولاك و قل ما رويناه باسنادنا إلى أبى عبد اللَّه عليه السلام قال : إذا فرغت من دعاء العيد المذكور ضع خدك الأيمن على الأرض و قل : . . . . « 1 »
وقتى دعا را به پايان بردى ، در پيشگاه مولايت به سجده بيفت و آنچه ما از امام صادق عليه السلام روايت كردهايم بگو . امام فرمود : بگو : « هرگاه دعاى عيد ياد شده را به پايان بردى ، گونهء راستت را بر زمين بگذار و بگو . . » .
اگر چه انشاى دعا را عالمان شيعى انجام دادهاند ؛ ولى معمولًا هر گاه عالمى ، دعايى را انشا مىكرد ، اين نكته را يادآور مىشد كه آن دعا منسوب به معصوم عليه السلام نيست . « 2 »
هامش
( 1 ) . الإقبال : ج 1 ص 504 .
( 2 ) . سيّد ابن طاووس در مواردى اين نكته را يادآورى كرده است . مثلًا : فصل ششم : فيما نذكره من دعاء انشأناه نذكره عند تناول الطعام ؛ فصل ششم : در دعايى كه ساختهايم و هنگام تناول غذا مىخوانيم ( الإقبال : ج 1 ص 242 ) . و يا در جائى ديگر آورده فصل : امّا آنچه در هنگام رؤيت هلال شوّال گفته مىشود ، ما بيشتر در كتاب اعمال ماه دعايى را انشا كرديم كه براى همه ماهها مناسب است . پس اگر آن را نيافت ، در هنگام رؤيت هلال شوّال بگويد . ( الإقبال : ج 2 ص 16 ) . فصل دهم : آنچه در خداحافظى با منزل اوّل [ در سفر ] مىگوييم به صورت انشا ( الأمان من إخطار الأسفار : ص 140 ) .
مرحوم شيخ صدوق نيز نوشته است : من در اخبار چيز تعيين شدهء مشخّصى را براى زيارت حضرت صديقه عليها السلام نيافتم . پس آنچه براى خودم دوست داشتم ، براى هر كس كه كتاب مرا نگاه مىكند نيز همان را پسنديدم ( كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 2 ص 574 ) .
گفتنى است : سيّد ابن طاووس به استناد به روايت « ان أفضل الدعاء ما جرى على لسانك ؛ بهترين دعا آن است كه بر زبانت جارى شود » ، انشاء دعاى خود را عملى مقبول دانسته است ( الأمان من إخطار الأسفار : ص 20 ) .