4 / 2 پاسخ پرسشهاى محمّد بن صالح
751 . كمال الدين - با سندش به نقل از عبد اللَّه بن جعفر حميرى - : محمّد بن صالح همدانى « 1 » گفت : به صاحب الزمان عليه السلام نوشتم كه خاندانم مرا با حديثى كه از پدرانت نقل شده كه گفتهاند : « كارگزاران و خادمان ما ، بدترينِ خلق خدا هستند » ، آزار مىدهند و سرزنش مىكنند .
[ امام عليه السلام ] در پاسخ نوشت : « واى بر شما ! آيا نخواندهايد آنچه را خداى عز و جل فرموده است : « و ميان آنان و آبادىهايى كه مباركشان كردهايم ، آبادىهايى آشكار و پيدا قرار داديم » ؟ ! به خدا سوگند ، ما آبادىهايى هستيم كه خدا آنها را مبارك كرده است و شما ، آن آبادىهاى آشكار و پيدا هستيد .
اين حديث را على بن محمّد كلينى از محمّد بن صالح از صاحب الزمان عليه السلام نيز نقل كرده است . « 2 »
752 . الكافى - با سندش به نقل از محمّد بن صالح - : چون پدرم از دنيا رفت و كار [ وكالت امام عليه السلام ] به من رسيد ، در بارهء اموال بستانكار « 3 » - يعنى صاحب الأمر عليه السلام - سفتههايى « 4 »
هامش
( 1 ) . محمّد بن صالح بن محمّد همدانى : دهقان و از اصحاب امام عسكرى عليه السلام و از وكيلان امام زمان عليه السلام بوده است . شيخ صدوق ، نام او را در شمار كسانى آورده كه بر معجزههاى امام زمان عليه السلام آگاه بودهاند و او آنها را ديده است ( ر . ك : ج 3 ص 235 « بخش چهارم / فصل يكم / نهاد وكالت در عصر امامان اهل بيت عليهم السلام » و ج 5 ص 95 ح 810 « و اين افراد » ، رجال الطوسى : ص 402 ش 5900 ، معجم رجال الحديث : ج 17 ص 195 ش 10994 ) .
( 2 ) . كمال الدين : ص 483 ح 2 ، الغيبة ، طوسى : ص 345 ح 295 ، إعلام الورى : ج 2 ص 272 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 184 ح 15 .
( 3 ) . كنايه از امام قائم عليه السلام است و از باب تقيّه اين تعبير را به كار مىبردهاند . علّامه مجلسى در مرآة العقول مىگويد : « غريم ، هم به معناى طلبكار است و هم به معناى بدهكار . در اين جا مراد ، همان معناى اوّل است ؛ زيرا اموال آن امام ( سهم امام ) در دست مردم و بر عهدهء آنهاست » .
( 4 ) . سَفته : معرَّب آن ، « سَفتَج » است و آن ، اين است كه شخصى مالى به كسى بدهد و آن كس در شهر دهنده ، مالى داشته باشد و در آن جا آن مال را به او پس دهد . بدين ترتيب ، از خطر راه و راهزن ايمن مىماند .