تصريح كرده و او را امام و مهدى هادى امّت رسول اللَّه خوانده است . « 1 »
عبد الرحمان جامى از ديگر عارفانى است كه در آثارش به روايات توجّه بسيار نشان داده است . او در كتاب شواهد النبوة بابى را با عنوان « ذكر محمّد بن حسن بن على بن محمّد بن على الرضا لقّبه الامامية بالحجّة و القائم و المهدى المنتظر و صاحب الزمان و هو عندهم خاتم الاثنى عشر اماما » گشوده است . « 2 »
عبدالوهاب شعرانى ( م 973 ق ) - كه از صوفيان سنّىمذهب است - در اليواقيت والجواهر ، در بحث از نشانهها و حوادث پيش از وقوع قيامت ، چنان از خروج و ظهور مهدى عليه السلام ، نزول عيسى عليه السلام ، نام پدر ، زمان تولد و سن حضرت مهدى ياد مىكند كه گويى شيعهاى معتقد است . سپس بخشهايى از فتوحات ( باب 363 ) - كه بسيارى از آن ، متن روايات موجود در منابع شيعه و سنّى است - نقل مىكند .
وى در پاسخ به اين پرسشها كه « شكل ظهور مهدى چگونه است و احكام او آيا بر اساس نصوص است يا اجتهاد ؟ » ، با استناد به كلمات ابنعربى ، مهدى را حاكمى عالم و عامل به شريعت محمّدى صلى الله عليه و آله مىداند كه در تشخيص شريعت به گونهاى از لغزش مصون ، و از هوا و خطا مبراست . او به نقل از ابن عربى ، مهدى را به سان همهء « اهل اللَّه » داراى ارتباطى مستقيم با حق و پيامبر صلى الله عليه و آله مىداند ؛ لذا او را از تقليد بىنياز مىشمارد . علاوه بر اين ، وى مهدى را برخوردار از نوعى علم غيب معرّفى كرده است . « 3 »
علاء الدولهء سمنانى ، به سان ديگر عالمان صوفى ، باورهاى موعود اسلامى را با رهيافتى عارفانه مطرح كرده است . او نيز مضمون احاديث نبوى صلى الله عليه و آله و برخى
هامش
( 1 ) . النعيم المقيم لعترة النبأ العظيم : ص 411 و 443 - 461 .
( 2 ) . شواهد النبوّة : ص 404 .
( 3 ) . اليواقيت و الجواهر : ص 563 - 566 .