3 - 5 . علاء الدولهء سمنانى ( قرن 7 و 8 )
در برخى آثار علاء الدوله سخنانى در بارهء امام زمان و حضرت مهدى آمده است كه با ديدگاههاى او در ديگر آثارش سازگارى ندارد ؛ امّا در يك جمعبندى و به قرينهء آنچه در بيان الاحسان آورده است ، مىتوان نتيجه گرفت كه سمنانى نيز به خاتميت ولايت حضرت مهدى عليه السلام معتقد است . او مهدى را « امام » و « قطب الاقطاب » مىداند و اينها از اوصاف عام و مشهور ولى خاتم نزد صوفيان است . « 1 »
اشارهء عرفا به روايات مهدويّت
عارفان و صوفيان در پرداختن به مسئله مهدويّت علاوه بر طريق ختم ولايت ، به آموزههاى دينى و نبوى ، يعنى روايات ، نيز توجّه داشتهاند . در اين جا به نمونههايى از اين استشهادها اشاره مىكنيم :
ابن عربى باب 363 فتوحات را چنين عنوان داده است :
فى مَعرفة منزل وِزراء المهدى الظاهر فى آخر الزمان الّذى بشّر به رسول اللَّه و هو من أهل البيت .
در شناخت م نزلت وزيران مهدى كه پيامبر به ظهورش در آخر الزمان بشارت داده و از اهل بيت است .
وى در اين فصل مضمون بسيارى از احاديث نبوى را ، مثل همنام بودن مهدى با پيامبر و پر كردن جهان از عدل و قسط ، نقل كرده است . « 2 »
عمر بن شجاع الدين موصلى ( متوفى بعد از 660 ق ) ، صوفى بزرگ موصل و مُراد و مُرشد اتابك بدر الدين لؤلؤ زنگى ، در كتاب النعيم المقيم ، فصلى را به « الإمام محمد المنتظَر ابن الإمام الحسن العسكرى » اختصاص داده و رواياتى را در بارهء سيرهء او و تولّدش و سخنانى را از او نقل كرده و به زنده بودن و معمّر بودن وى
هامش
( 1 ) . العروة لأهل الخلوة و الجلوة : ص 33 - 34 .
( 2 ) . الفتوحات المكية : ج 6 ص 51 ( چاپ قديم ) و ج 3 ص 327 ( چاپ دار صادر ) .