تناسب بين اين دو ، بايد در عبوديت نيز كاملترين عبد در هر زمان تجلى كند ، كه مصداقش معصوم ، و در زمان حاضر امام مهدى عليه السلام است .
اين برهان بيش از آن كه عقلى باشد ذوقى است ؛ زيرا عقل هيچ ضرورتى نمىبيند كه اگر إله و معبود كامل و بىنقص شد ، عابد نيز كامل و بىنقص باشد .
جمعبندى
در جمعبندى مجموعهء ادلهء غير نقلى مىگوييم :
1 . همان گونه كه در طرح هر يك از ادله اشاره شد ، اين دلايل نه تنها براى اثبات منجى شخصى ناكافىاند ، بلكه به كار اثبات موعود و منجى نوعى نيز نمىآيند .
2 . حتّى اگر با تساهل برخى از دلايل را براى اثبات موعود نوعى كافى بدانيم ، هيچ يك دلالتى بر اثبات امام مهدى عليه السلام به عنوان منجى موعود ندارد .
3 . هيچ يك از اين ادله نمىتواند غيبت امام مهدى عليه السلام را توجيه كند و حداكثر مثبت امام حاضر است .
4 . برخى از دلايل تنها ناظر به امام مبسوط اليد است ؛ در حالى كه چنين بسط يدى حتّى در دورهء حضور ائمهء پيشين نيز تحقّق نيافته است .
5 . اين دلايل ذوقى و مطابق با علاقههاى شيعيان جمعآورى و تنظيم شده اند و مبنا يا معيار عقلى و يا عقلايى غير قابل خدشه ندارند . از اين رو براى فيلسوفان و متكلمان غير شيعى موجب الزام عقلى نمىشوند .
6 . با اغماض و تسامح مىتوان برخى از اين دلايل را مؤيّد ادلّهء نقلى دانست و در كنار روايات بدان استدلال كرد .
7 . تكيهگاه عمده و اصلى در اثبات امامت امام مهدى عليه السلام و مهدويّت شخصى ، دلايل متواتر و متقن نقلى است كه در اين دانشنامه به تفصيل مطرح شده و مورد بررسى قرار گرفته است .