از ديگر ويژگىهاى اين دوره ، پيدايى رويكرد صوفيانه به حديث توسّط سيّد حيدر آملى است . هرچند ريشههاى اين رويكرد در حوزهء شيعه ، قبل از قرن هشتم و در آثار افرادى مانند ابن ميثم بحرانى قابل پيگيرى است ؛ امّا آملى در آثار خود ( مانند جامع الأسرار ) ، رويكردى مشخّصاً صوفيانه به حديث ، عرضه كرده است .
در زمينهء اجازات نيز گفتنى است كه برخى از مهمترين مشايخ اجازه در اين دوره مىزيستهاند و متون اجازهاى فراوانى توسّط ايشان صادر شده است . براى نمونه ، شيخ آقا بزرگ ، تصريح كرده كه طُرُق اجازات ، بالجمله به شهيد اوّل ختم مىشود . « 1 » به طور كلّى ، آثار حديثى اين دوره را مىتوان به دو بخش تقسيم كرد : بخشى از كتابها ، شامل احاديثىاند كه برگرفته از مصادر حديثى پيشين اماميه است و با توجّه به وجود اصل آن مصادر ، اين نوع كتابها ، كتب حديثى واسطه به شمار مىروند .
الصراط المستقيم بياضى عاملى ، مصابيح القلوب شيعى سبزوارى ، منهاج الكرامةى علّامهء حلّى ، الدرّة الباهرة ، وعدّة الداعى از جملهء اين آثارند . « 2 » بخش ديگر از كتابهاى حديثى ، آثارى هستند كه به سبب از ميان رفتن مصادر احاديث آنها ، خود آن كتابها ، متون حديثى مستقيم براى ما به شمار مىروند . نمونهء اين كتابها المزار شهيد اوّل و مختصر اصل علاء بن رزين ، شايان ذكر است .
به هر روى ، آثار حديثى اين دوره ، مورد استفادهء دانشنامهنگاران متأخّر مانند علامهء مجلسى ، شيخ حرّ عاملى و ميرزا حسين نورى قرار گرفته است .
هامش
( 1 ) . الحقائق الراهنة ، ص 205 .
( 2 ) . توجّه داريم كه اين متون نيز گاه داراى احاديثى هستند كه در منابع موجود پيشين ، يافت نمىشود .