خلاصه و نتيجهء بحث
دو قرن هشتم و نهم هجرى ، از دورههاى پُر نشاط حديث اماميه است . برخى از حديثپژوهان و رجالشناسان برجستهء اماميه در اين دوره مىزيستهاند و مكتوبات حديثى از كثرت نسبى و تنوّع در سبك و رويكرد ، برخوردار است .
شايد بتوان گفت : مهمترين رُخداد قرن هفتم و هشتم هجرى در حوزهء علوم حديث شيعه ، تحوّل در ديدگاه متقدّمان در رده بندى نوين حديث ، توسّط عالم فرزانه علّامهء حلّى ( م 726 ق ) و پيروان مكتب حديثى وى است .
علّامهء حلّى با ايجاد دگرگونى در مبنا و ملاك تقسيمبندى احاديث به صحيح و ضعيف ، اقسام چهارگانهء صحيح ، حَسَن ، موثّق و ضعيف را عرضه كرد و اين تقسيمبندى ، پس از او توسّط عالمان و محدّثان اماميه پذيرفته شد .
مهمترين حوزه و مكتب حديثى در دورهء مورد بحث ، حوزهء حِلّه است كه از آن ، عالمان و حديثپژوهان بزرگى ، مانند : علّامهء حلّى ، ابن داوود حلّى ، فخرالدين محمّد حلّى ( پسر علّامهء حلّى ) ، حسن بن سليمان حلّى ، مقداد سيورى ، نيلى نجفى و ابن معيه برخاستهاند . اين حوزهء حديثى به سبب رونق علمى و حضور شخصيّتهاى علمى تأثيرگذار ، حوزههاى ديگر را تحت الشعاع قرار داده است .
حوزهء مهم ديگر ، حوزهء جبل عامل است با دارا بودن شخصيتهاى بزرگى مانند شهيد اوّل ( كه البته در حوزهء حلّه نيز تحصيل كرده است ) ، تقى الدين ابراهيم كفعمى و على بن يونس بياضى عاملى .