آية اللَّه سيّد حسين كوهكمرهاى نوشته ، به دست مىآيد كه از محضر ايشان نيز بهره برده است . « 1 »
وى در ماه صفر 1324 در تهران وفات يافت و در يكى از حجرههاى غربى صحن حضرت عبد العظيم حسنى عليه السلام دفن گرديد .
مرورى بر « منهاج البراعة »
در ميان شرحهايى كه تاكنون بر نهج البلاغه نگاشته شده است ، منهاج البراعة ، يكى از گستردهترين آنهاست و بين ديگر شروح ، از جايگاه ويژهاى برخوردار است .
شارح ، در اين كتاب ، پس از ذكر ديباچهاى طولانى و بيان مطالبى از بحث الفاظ در اصول فقه ( مثل حقيقت و مجاز و اشتراك ) و نيز مواردى از فنون بلاغت كه اغلب جلد اوّل اين مجموعه را به خود اختصاص داده ، به شرح نهج البلاغه پرداخته است .
وى ، قسمتهايى از يك خطبه را به صورت فصلهاى مجزّا تقسيم نموده ، به شرح آن فصل مىپردازد . در ابتدا كلمات خاصّى را از حيث لغوى بررسى نموده ، سپس مطالب نحوى و صرفى و كيفيت اعراب آن لغت را بيان كرده است . شارح محترم ، ميان معناى ظاهرى ( لغوى ) و محتواى عبارات و به قول خودش ميان پوسته و مغز ، تمييز قائل شده است . وى در ضمن شرحِ مطالب ، از آيات و احاديث بسيار و نيز از شعر ، بهره جسته است .
اين شرح ، داراى ويژگىهايى است كه كمتر در ديگر شروح ديده مىشود :
1 . تقسيم خطبهها و جملات طولانى به چند بخش ؛
2 . جداسازى ميان لغت ، معنا و اعراب و ذكر نكات ادبى ؛
3 . بهرهگيرى از روش مزجى در شرح ( شرح آميخته با متن ) ؛
4 . يادآورى اشكالات شرح ابن ابى الحديد و نقد آراى وى . « 2 »
هامش
( 1 ) . مقدّمهء منهاج البراعة ، ص « د » .
( 2 ) . ر . ك : دانشنامهء امام على عليه السلام ، ج 12 ، ص 137 .