زمان متوجّه شدن امر غيرى ، باقى نمىماند اين استحباب به حدّش ( استحباب ) و آن ( حدّ استحباب ) جواز ترك است .
ولى نمىرود ( از بين نمىرود ) به واسطهء اين ( باقى نماندن جواز ترك ) عبادى بودن آن ( طهارت ) ، زيرا همانا مناط در عبادى بودن آن ( طهارت ) ، نيست ( مناط ) جايز بودن ترك ، چنان كه اين ( مناط نبودن جواز ترك ) روشن است ، بلكه مناط ، مطلوبيّت ذاتى آن ( طهارت ) و رجحان نفسى آن ( طهارت ) است و آن ( مطلوبيّت ذاتى ) باقى است بعد از تعلّق امر غيرى . و وقتى صحيح باشد تعلّق امر غيرى به آن ( طهارت ) به لحاظ آنكه آن ( طهارت ) عبادت است و منك شدن استحباب در آن ( امر غيرى ) - به معناى اينكه همانا امر غيرى مىباشد ( امر غيرى ) مىباشد ( امر غيرى ) استمرار براى اين مطلوبيّت - پس همانا در اين هنگام ( بودن امر غيرى ، استمرار براى مطلوبيّت ) باقى نمىماند مگر امر غيرى درحالىكه صالح است براى دعوت كردن به آن ( طهارت ) و مىباشد اين امر غيرى ، خودش ( امر غيرى ) امر عبادى ، نهايت امر ، اينكه همانا عباديّت آن ( امر غيرى ) نيامده است ( عباديّت امر غيرى ) از خاطر خود بودنش ( امر غيرى ) امر غيرى ، بلكه از خاطر بودنش ( امر غيرى ) امتداد براى اين مطلوبيّت نفسى و اين رجحان ذاتى كه حاصل شده است ( رجحان ذاتى ) از ناحيهء امر استحبابى سابق .
و بنابراين ( استمرار بودن امر غيرى براى رجحان ذاتى امر استحبابى ) ، پس منقلب مىشود امر غيرى ، عبادى ولى همانا اين ( امر غيرى ) بالعرض است نه بالذّات تا گفته شود ( اشكال شود ) : همانا امر غيرى توصّلى ، صلاحيّت ندارد ( امر غيرى توصّلى ) براى عبادت بودن . از اينجا ( امر غيرى ، استمرار امر استحبابى نفسى بوده و بالعرض و منقلب به امر عبادى شده ) صحيح نيست اتيان به طهارت با قصد استحباب بعد از داخل شدن وقت براى واجب مشروط به آن ( طهارت ) ، زيرا همانا استحباب به حدّش ( استحباب ) هرآينه مندكّ شده است ( استحباب ) در امر غيرى ، پس برنمىگردد ( استحباب ) موجود ، تا
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 585
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٨٥