« عنها » به موادّ الفاظ برمىگردد .
و نحوها هى المتكلّفة بتشخيص مفرداتها : ضمير در « نحوها » به معاجم لغت و ضمير « هى » به « معاجم اللّغة و نحوها » و ضمير در « مفرداتها » به الفاظ برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
229 - غرض از مباحث الفاظ در مقصد اوّل چيست ؟ ( المقصود من . . . عامّة )
ج : مىفرمايد : مقصود از مباحث الفاظ عبارت از تشخيص ظهور الفاظ به نحو عامّ و كلّى است . يعنى اعمّ از اينكه اين ظهور در الفاظ كتاب و سنّت يعنى در كلام شارع بوده و يا در كلام هر متكلّم و مولاى ديگر و يا عقلاى عالم باشد .
230 - ظهور الفاظ از چند طريق است ؟ ( امّا . . . باطلاق الكلام )
ج : از دو طريق است : الف : ظهور الفاظ در يك معنا به واسطهء وضع واضع مثل ظهور مشتق در متلبّس به مبدأ در حال و يا ظهور عامّ در عموم كه خيلى جاها به واسطه وضع است . « 1 »
ب : از راه اطلاق كلام و مقدّمات حكمت مثل ظهور مطلق در اطلاق و يا ظهور جملهء شرطيّه در مفهوم داشتن .
231 - نتيجهء مباحث الفاظ چيست ؟ ( لتكون نتيجتها . . . الاشارة اليها )
ج : مىفرمايد : نتيجهء مباحث الفاظ عبارت از قواعد كلّى است كه مشخّص مىكند صغريات اصالت ظهورى كه به زودى از حجيّت آن در مقصد سوم بحث مىكنيم و
هامش
( 1 ) - البته بنا بر نظر متأخرين كه ظهور صيغهء امر و مادهء امر در وجوب و ظهور صيغهء نهى و ماده نهى را در تحريم به حكم عقل دانستهاند آنوقت ظهور الفاظ از سه طريق خواهد بود .