در تصغير اينها گفتهاند : ذيّا ، تيّا ، اللّذيّا ، اللّتيّا " ، و ديگر صيغههاى اسم موصول را در شرح نظّام گفته است .
3 - اسمى باشد كه از جهت معنى با تصغير منافات نداشته باشد ، مانند " عظيم ، كبير " در امثال اينها تصغير نيست .
4 - اسمى نباشد كه اصلش بر وزن مصغّر است ، مانند " زليخا ، و بعضى آن را " زليخا " ضبط كردهاند ، كميت : اسب نيك سرخدم سياه ، لغيزاء : سخن مشكل ، جهينة : نام قبيلهايست ، هنيدة :
صد حيوان چهارپا ، فسيفساء : موادّ رنگهاى مختلف كه بدان در و ديوار را نگارين كنند ، مبيطر ، مهيمن ، و امثال آن .
( تصغيرات نادرة )
گفته شد كه تصغير را سه صيغه است ، لكن تصغير بعضى اسماء بر خلاف قاعدة آمده ، و آنها چنين است ، " انسان ليلة ، عشاء ، عشىّ ، عشيّة ، بنين " تصغير اينها " انيسيان ، لييلية ، عشيّان ، عشيشيان ، عشيشية ، ابينين " آمده است .
( تقسيم نهم ) [ اسم يا منسوب است يا منسوب اليه ]
اسم يا منسوب است يا منسوب اليه .
" منسوب " آن است كه در آخرش ياء مشدّدة براى نسبت دادن ملحق باشد ، مانند " نجفىّ " و در اين مثال " نجف " منسوب اليه است ، يعنى نجفىّ كسى را گويند كه نسبتى به نجف داشته باشد ، و منسوب لفظا و معنى در حكم مشتقّ است ، زيرا " عالم و علمىّ " مفيد يك معنى است ، و هرچيزى را به هرچيزى با كمترين مناسبتى مىشود