الف در اينها زيادة است ، و " عصفور : گنجشك " و " برذون : ستور " كه واو زيادة است ، و " برنيق : گل و لاى نهر " كه ياء زيادة است ، و " حبنطى : كوتاه كلان شكم " كه نون زيادة است .
يا دو حرف است : مانند : " زعفران : گياهى است خوشبو " و " ترجمان . ترجمةكننده " كه الف و نون در اين دو زيادة است ، و " متدحرج :
غلطنده " كه ميم و تاه زيادة است ، و " قمطرير : دشوار كه ياء و راء دوم زيادة است ، و " حلقانة : خرمائى كه قدرى از وى رسيده باشد " كه الف و تاء زيادة است .
يا سه حرف است : مانند " محرنجمة : گروه انبوه از حيوان و غيره " كه ميم و نون و تاء زيادة است ، و " اقشعرار : خشكسالى شدن " كه همزة و الف و راء دوم زيادة است ، و " حندقوقى : گياهى است " كه واو و قاف دوم و الف زيادة است .
يا چهار حرف است : مانند " ابر نشاقة : يك بار شاد شدن " كه همزة و نون و الف و تاء زيادة است ، و رباعى مزيد فيه كه زيادهاش پنج حرف باشد در خاطر ندارم ، مگر آنكه مثنّى يا مجموع يا منسوب باشد ، بلكه احتمال ميرود كه اسم مفرد نه حرفى در كلام عرب نباشد .
( ابنيه اسم خماسى مجرّد )
اسم خماسى مجرد را صد و نود و دو بناء متصوّر است ، لكن از آنها چهار بناء بيش نيامده است :
1 - " فعللل " مانند " سفرجل : به " كه در فارسى قديم " آبى و توج " گفته ميشده ، و " حبرجل : لب كلفت " و " خبرجل : مرغى