تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 315

مساهمون:

ص٣١٥
سلم و سلم : مسالمت‌كردن ، حجّ و حجّ : قصدكردن ، حبر و حبر : دانشمند يهودان ، سمّ و سمّ : زهر ، ضعف و ضعف : ناتوانى ، فقر و فقر : نيازمند بودن ، عمرو عمر و عمر : زندگانى ، حزن و حزن : اندوه ، عرب و عرب : تازيان ، عجم و عجم : غير تازيان ، شغل و شغل : پيشه ، ضرّ و ضرر : گزند رسانيدن ، كوع و كاع : سر استخوان مچ - دست فرح و فرح : شادمان ، اشر و اشر : گردنكش ، صغر و صغر : تهى ، عضو عضو : پاره‌اى از بدن كه متصل به ديگر پاره‌ها است ، شحّ و شحّ : بخل بسيار ، ذكر و ذكر : يادكردن ، قوت وقيت : خوراك ، مثل و مثل ، شبه و شبه : مانند ، عشق و عشق : محبّت وافر ، قيل و قال : گفتن ، صغو و صغا و صغو : ميل و رغبت ، سرق و سرق : دزدى ، جزر و جزر : هويج ، سنن و سنن : روش ، ضلع و ضلع : استخوان پهلو ، قذف و قذف : كرانه رود ، عدى و عدى : دشمنان ، سدى و سدى : به خود واگذارده ، سرّ و سرر : ناف ، قفل و قفل : كليدان ، كفؤ و كفء : همتا ، ثلث و ثلث : يك سوم " .

( قاعدة )

قاعده كلّىّ است كه بر وزن " فعل " را " فعل " و بر وزن " فعل " را " فعل " گفتن جائز است ، و نيز قاعده كلىّ است كه هراسم ثلاثى مجرد و هرفعل ماضى ثلاثى مجرد را كه عين الفعلش مضموم يا مكسور باشد ميتوان ساكن نمايند . و نيز بعضى از اسماء ثلاثى مجرد بر سه وزن آمده ، مانند : " ولد و ولد و ولد : فرزند ، مشط و مشط و مشط : شانه ، شرب و شرب