تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
فهيهات هيهات العقيق و اهله * و هيهات خل بالعقيق نواصله " .
ترجمة : دور مىباشد دور مىباشد عقيق و اهلش و دور است كه با دوستى كه در عقيق است مواصلت نمائيم ، عقيق جائى است نزديك مكّه ، و چند جاى ديگر در يمامة و نجد و يمن بنام عقيق است ، و گاهى بر اسم بعدش لام جرّ داخل ميكنند ، و در اين صورت بمعنى مصدر است ، در قرآن فرموده :
" هَيْهاتَ هَيْهاتَ لِما تُوعَدُونَ :
دور است دور آنچه نويد داده ميشويد - سورة المؤمنون - 23 - 36 " . 2 - " هلمّ " بمعنى " آت : بياور " و " ائت : بيا " است يك صيغه است براى مفرد و مثنّى و مجموع و مذكر و مؤنث استعمال مىشود ، در قرآن است :
" قُلْ هَلُمَّ شُهَداءَكُمُ :
بگو بياوريد گواهانتان را - الانعام - 6 - 150 " و
" قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْكُمْ وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنا :
خدا دانا است به آن گروهى از شما كه ديگران را از كار زار بازدارند و برادرانشان را گويند سوى ما بيائيد - الاحزاب - 33 - 18 " ، و اهل نجد و بنوتميم ضمير به آن متّصل ميكنند و شش صيغه استعمال مينمايند و ميگويند : " هلمّ ، هلمّا ، هلمّوا ، هلمّى ، هلمّا ، هلممن " . 3 - " هيت " بمعنى " اسرع : بشتاب درآمدن يا رفتن يك صيغه است ، و براى تعيين مفرد و غيره " لك ، لكما ، لكم ، لك ، لكما ، لكنّ " بعدش مياورند ، در قرآن است :
" وَ غَلَّقَتِ الْأَبْوابَ وَ قالَتْ هَيْتَ لَكَ :
زليخا درها را بست و يوسف را گفت بشتاب بيا - يوسف - 12 - 23 " و مانند آن است " هيا " لكن با تكرار استعمال مىشود ، و " هيا هيا "
علوم العربية — صفحة 304 | هاشم حسيني تهرانى