در ده اسم كه آنها از اين قرار است :
" ابن : پسر ، ابنة : دختر ، اسم : نام ، اثنان : دو مذكّر ، اثنتان : دو مؤنّث ، امرء : مرد ، امرأة : زن ، ابنم : پسر ، است سرين ، ايمن : سوگند " و جائز است نونش حذف شود و " ايم " گفته شود .
و اثبات همزه اثنين در اين شعر ضرورت است براى حفظ وزن شعر .
كلّ سرّ جاوز الاثنين شاع - كلّ علم ليس فى القرطاس ضاع .
و همزههاى زائدى كه در اول مصدر و فعل ماضى و فعل امر حاضر ثلاثى مزيد و رباعى مزيد واقع ميشوند جز همزه باب افعال و همزههاى زائدى كه در اول صيغههاى امر حاضر ثلاثى مجرد واقع ميشوند .
و همزهاى كه با لام بر سر اسم ميآورند و در اصطلاح آن را " الف لام " ميگويند .
اين همزهها را همزه وصل مينامند زيرا در درج كلام ساقط ميشوند ، و از جهت قرائت ، حرف پيش از آنها به حرف پس از آنها وصل ميگردد ، و غير از اينها را همزه قطع گويند .
و در بحث التقاء ساكنين دانستى كه همزه وصل مفتوح اگر پس از همزه مفرد مفتوحى واقع شود ساقط نميشود ، بلكه قلب به الف ميگردد ، و اين استثنائى است از قاعده درج .
و نيز اگر پس از همزه مفرد مفتوح همزه وصل مفتوح نباشد از قرائت و كتابت هردو حذف مىشود ، و اين استثنائى است از قاعده
علوم العربية — صفحة 160
مساهمون: هاشم حسيني تهرانى
ص١٦٠