تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨
استغفرت ربّك ؟ : اصل آن ااستغفرت بوده ، پس اگر طبق قاعدة همزه وصل مكسور حذف شود اشتباه نميشود ، و در اين صورت بخصوص همزه وصل را در قرائت و كتابت هردو حذف مينمايند .

( ابتداء ، درج ، افراد ، وقف )

هرحرفى از جهت تلفّظ ممكن است يا از حرف قبلش قطع و به حرف بعدش وصل باشد ، يا از حرف بعدش قطع و به حرف قبلش وصل باشد ، يا وصل به هردو طرف ، يا قطع از هردو طرف باشد ، و در اصطلاح صورت اول ابتداء و صورت دوم وقف و صورت سوم درج و صورت چهارم افراد گفته مىشود ، و همچنين است از جهت كتابت ، و اين بحث و بيان احكام هريك از چهار صورت از جهت تلفّظ از مباحث علم قرائت ، و از جهت كتابت از مباحث علم خطّ و كتابت است ، لكن بعضى از مطالب آن را بمناسبت در علم صرف مذكور ميدارند .

( ابتداء )

مشهور آن است كه ابتداء بساكن ممكن نيست ، و بعضى گفته‌اند امكان دارد ولى دشوار است ، و در هرحال در كلام عرب ابتداء به ساكن نيست ، پس بناء بر اين حرف مدغم ، و الف كه هميشه ساكن است در ابتداء و به افراد واقع نميشود ، بلكه در درج و وقف واقع مىشود ، ولى همزه به هرچهار صورت واقع مىشود . و نيز بعضى از كلمات مانند ضمائر متّصلة و نون تاكيد و تاء تانيث و علامت تثنية و جمع در ابتداء واقع نميشود ، چنانچه به